ఊటల జలధి

 ఊటల జలధి -వనజ తాతినేని

నడివీధిలో ఒంటరి చందమామని చూసి

అప్రయత్నంగా ఆగి... 

అందరూ నిన్ను వదిలేసి వెళ్ళిపోయారా?. 

నువ్వు నాలాగే ఒంటరిగా ఊరేగుతున్నావ్ 

రా! ఇలా కాసేపు కూర్చుందాం.

పాత కాలం నాటి కబుర్లు చెప్పుకుందాం.

ఎందుకో రగిలిపోతున్నావ్ స్వభావానికి విరుద్ధంగా. 

కమలం చందనం కలిపి  కలపంలో నూరి తెచ్చాను.

కాస్త పూసుకుందువుగాని  రా! 

రాలుతున్న రేలపూలు కూడా ఏవో ఊసులు చెబుతాయట. 

చెరొక చెవిని వేసుకుందాం సరేనా! 

నడిరాత్రి కూడా ఈ సెలయేటి గలగలలు వింటూ 

కొన్ని సీతాకోకచిలుకలు బుల్ బుల్ పిట్టలు కూడా 

రెక్కలు విప్పుకుని నాట్యం చేస్తున్నాయి. 

ఉండి ఉండి చిమటలు కూడా  అరుస్తున్నాయి 

అటువైపు రాలుతున్న చినుకుల శబ్దాన్ని మింగిన

గాలి కూడా కరతాళ నృత్యం చేస్తోంది.  

ఇది విన్నావా? 

మా ఆశా దీది వెళ్ళిపోయింది. స్వరామృతాన్ని  

మనుష్య లోకం పైకి విరజిమ్మి.. అందుకోగల్లిన వాళ్ళు 

అందుకోమని నవ్వుతూ వెళ్ళిపోయింది. 

ఎన్ని హృదయాలు స్వార్థంతో కన్నీళ్ళతో ప్రార్ధించాయో 

వెళ్ళొద్దు వెళ్ళొద్దు అని.

 

రోజుకోసారైనా ఓ సాతిరే.. అని ఆర్తితో పాడుకునే  నేను.. 

ఇప్పుడు పూటకు పదిసార్లు వింటున్నా తనివితీరడం లేదు. 

నా నిద్ర పట్టని రాత్రులను ఎవరికి త్యాగం చేయాలో తెలియడం లేదు. 

ఏంటీ.. నువ్వు కూడా పాట కోసం వెతుక్కుంటున్నావా? 

పాటల పెట్టె తాళం తీసాను. సరే,

ఏం పాట వినాలని వుంది చెప్పు? 

ఏ క్యా జగహ్ హై దోస్తోన్, యే కౌన్ సా దయార్ హై

ఏంటీ!!? ఈ పాటా? 

చంపేసావ్ పో చంద్రమా! 

ఇప్పుడు నా ఏడుపులో ఇంకో ఏడుపు కూడా జత చేసావు.

నేనిప్పుడు ఉమ్రావ్ జాన్ గురించి మాత్రమే కాకుండా

రేఖ గురించి కూడా ఏడుస్తాను. 

నీ గురించి నా గురించి కూడా ఏడుస్తాను. 

ఈ దుఃఖాన్ని పంచుకోవడానికే కదూ.. 

రోడ్డున పడి తిరుగుతున్నావ్. 

నేను నీకూ, నీకు నేనూ దొరికాం. 

ఈ దుఃఖం ఆశా జీ ఇచ్చి వెళ్ళిన సౌగత్ (saugat) కదా! 

ఆనందంగా స్వీకరిద్దాం. సరేనా! 

తీపి చేదు కలగలిపి రుచి చూసినట్లు

హంసధ్వని రాగ్ భూపాలి కలిసి వింటున్నట్టు వుంది.

తొలి కోడి కూస్తుంది.వెళ్ళి రా! మళ్ళీ రాత్రికి కూడా వస్తావుగా! 

కావ్య రసాన్నో సంగీత రసాన్నో ఒంటిగా ఆస్వాదించలేము.

ఆనందం లాగానే విషాదాన్ని రోజుకొకమారైనా

కలిసి అనుభవంలోకి.. తెచ్చుకుందాం.

ఊటల జలధిలో మునిగి తేలుదాం, సరేనా! 

**********************

18 April 2026. 09:30 am.

12 April 2026 న ప్రముఖ హిందీ గాయని ఆశా బోస్లే మరణించారు. ఆమెకు నివాళిగా ఈ కవిత రాసాను. 26 April 2026 న “ది ఫెడరల్ తెలంగాణ డాట్ కామ్” వారు ఈ కవిత ను ఫ్రచురించారు. 

నా YouTube Channel లో ఈ కవితను వినిపించాను. వింటారు కదూ! 

ఊటల జలధి  వినండీ 

The Lotus

 

‘ది లోటస్' (తామర పువ్వు) గీతాంజలిలో 20 వ పద్యం. చాలా కాలం క్రింద చలం గారి అనువాదంలో చదివినప్పుడు నాకు సామాన్యంగానే అర్దమైంది.  ఇటీవల రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ కవిత్వం చదువుతూ  మరొకసారి The Lotus ని చదివినప్పుడు సరికొత్తగా అర్ధం అయ్యింది. ఈ కవితలోని తామరపువ్వు, కవి మనస్సులో  రేగిన ఆధ్యాత్మిక భావన. ఆధ్యాత్మికతలో పద్మం అనేది అత్యంత ముఖ్యమైన యోగ చక్రమైన సహస్రారం పేరు. ఈ చక్రం క్రియాశీలమైనప్పుడు, ఒకరు సంపూర్ణ జ్ఞానోదయం మరియు ఆత్మసాక్షాత్కారం పొందుతారని నమ్ముతారు. హిందువులకే కాదు బౌద్దంలో కూడా ఎనిమిది రేకుల పద్మం జ్ఞానానికి ప్రతీక అంటూంటారు కదా! 

ఇక పద్యం వివరణ లోకి వస్తే…

మన సాధారణ యాంత్రిక జీవనంలో లేదా అనేక చింతల మధ్య పరధ్యానం మధ్య మనకు నిజంగా కావాల్సినది ఏమిటో తెలియదు. తెలిసినా మనం పెద్దగా ప్రాముఖ్యత ఇవ్వం. అది జ్ఞానం కావచ్చు ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం కావచ్చు, శాంతి కావచ్చు, ప్రేమ కావచ్చు. మనం చాలా ఖాళీగా (emptyగా) వుంటాం. కానీ మన చుట్టూనే వుంటూ వచ్చిన మనకి లభ్యం అవుతున్న వాటి పట్ల ఒక విధమైన నిర్లక్ష్యంతో వుంటాం. తర్వాత ఎప్పుడో గ్రహింపుకు వస్తుంది. మనకు సమీపంలో వున్నా మనం అప్పుడు గుర్తించని విషయం. అచ్చం అలాంటి విషయాన్నే మనకు బోధిస్తుంది ఈ పద్యం. అశాశ్వతమైన జీవితం మానవ స్వభావం నిర్లక్ష్యం  గురించి ఈ పద్యం లోతుగా విడమర్చి చెబుతుంది.    

మనకు జీవితం అందించే కానుకలను వాటి సంపూర్ణతను గుర్తించడంలో విఫలమైనప్పుడు కలిగే తీవ్రమైన విచారాన్ని వ్యక్తం చేస్తూ, కోల్పోయిన అవకాశాలకు మరియు నెరవేరని ఆశలకు ప్రతీకగా కవి ఒక ఖాళీ బుట్ట ను ఉదహరిస్తారు

తామర పువ్వు స్వచ్ఛతకు సౌందర్యానికి ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానానికి చిహ్నం. తామర పువ్వు వికసించడాన్ని, తన చంచలమైన మనస్సు కారణంగా గమనించలేకపోయిన వ్యక్తిని (కవి) ఈ పద్యం వర్ణిస్తుంది.నాలుగు చరణాలు గల ఈ పద్యాన్ని లోతుగా అర్ధం చేసుకోకపోయినా పైపైన చదివినా అర్ధవంతమైనదే! నిజానికి ఈ పద్యం ఒక ఆధ్యాత్మిక పద్యం.తాను వెతుకుతున్న నిజమైన సౌందర్యమో జ్ఞానమో శాంతి లేదా ప్రేమో అది  తన హృదయంలోనే వుందని అది తామర పువ్వులా తనలోనే  వికసిస్తోందని పద్యంలో అతను తరువాత గ్రహిస్తాడు.(కవి)

ఈ సత్యం అర్థమైన మానవుడు మంచుకొండల్లో ఇల్లు వాకిలి లేకుండా ఏ బంధాలు లేకుండా ఆకలి ఎరుగకుండా శ్వాసను కూడా బంధించి ఆధ్యాత్మిక ధ్యానంలో ఆనందంగా జీవిస్తాడు.(యోగులు సిద్ధులు సాధువులు మొదలగువారు) అర్థం కాని వాళ్ళు ఐశ్వర్యంలో మునిగి తేలుతున్నా సరే అన్నీ వున్నా సరే ఇంకా ఏవేవో కోరుకుంటూ విచారంతో జీవితాన్ని ఈడ్చుకుంటూ సాగుతుంటారు. నాకు వయస్సు పెరుగుతున్న కొద్దీ కవిత్వం కూడా బాగా అర్ధం అవుతుంది. జ్ఞానానికి తలుపులు కిటికీలు ఇప్పుడే తెరుచుకున్నట్టు.  నిజంగా మనకు కావాల్సింది మనలోనే వుంది. బయట యెక్కడో లేదు. ఠాగూర్ లో  నాకు ఇష్ట కవి రచయిత నవలాకారుడు చిత్రకారుడు స్వరకర్త గాయకుడు ఉపాధ్యాయుడు ..  అన్నీ కలిసి ఓ స్ఫూర్తి ప్రదాత వుంటారు. తెలుగు అనువాదంలో లభించిన సాహిత్యం అంతా దాదాపుగా చదివాను. మళ్ళీ చదివినప్పుడల్లా కొత్తగా వుంటుంది.. ముఖ్యంగా గీతాంజలి. నాలుగురోజుల క్రితం  "The Homecoming" కథ చదివి ఏడ్చాను కూడా. ఠాగూర్ లో కరుణ రసం ఎక్కువ ఇష్టం. మానవుడు ప్రకృతి దేవుడు మధ్య  మనిషి ని బహు సున్నితంగా చిత్రించాడు ఆయన. బహుశా.. ఆ సున్నితత్వం నా కళ్ళకు మెదడుకు సంకెళ్ళు వేసి పదే పదే చదివిస్తుంది. గురుదేవ్ కి 🙏. 

The lotus - తామర పువ్వు

తామర పువ్వు వికసించిన ఆ రోజున, 

అయ్యో! నా మనసు ఎటో వెళ్ళిపోతుందని నాకు తెలియలేదు. 

నా బుట్ట ఖాళీగా ఉంది, అయినా..

ఆ పువ్వు నా కంట పడకుండానే ఉండిపోయింది.

అప్పుడప్పుడు మాత్రమే నాపై ఒక విచారం ఆవరించింది, 

నేను నా కల నుండి ఉలిక్కిపడి లేచి, దక్షిణపు గాలిలో ఒక వింత సువాసన యొక్క మధురమైన జాడను అనుభూతి చెందాను.

ఆ అస్పష్టమైన మాధుర్యం నా హృదయాన్ని ఒక తపనతో బాధపెట్టింది,

అది తన పరిపూర్ణత కోసం ఎదురుచూస్తున్న వేసవి యొక్క ఆత్రుతతో కూడిన శ్వాస అని నాకు అనిపించింది. 

అది అంత దగ్గరగా ఉందని, అది నాదేనని, మరియు ఈ పరిపూర్ణమైన మాధుర్యం నా  హృదయాంతరాలలో వికసించిందని అప్పుడు నాకు తెలియదు. 

The Lotus   - Rabindranath Tagore.

On the day when the lotus bloomed, alas, my mind was straying, and I knew it not. My basket was empty and the flower remained unheeded. Only now and again a sadness fell upon me, and I started up from my dream and felt a sweet trace of a strange fragrance in the south wind. That vague sweetness made my heart ache with longing and it seemed to me that is was the eager breath of the summer seeking for its completion. I knew not then that it was so near, that it was mine, and that this perfect sweetness had blossomed in the depth of my own heart.

అంతులేని ప్రేమ

 అంతులేని ప్రేమ   - రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్  Unending Love

నేను నిన్ను లెక్కలేనన్ని రూపాల్లో, లెక్కలేనన్ని సార్లు ప్రేమించినట్లుంది...
జన్మ జన్మల్లో, యుగయుగాల్లో, శాశ్వతంగా.
మాయలో పడిన నా హృదయం పాటల హారాన్ని అల్లింది, మళ్ళీ అల్లింది.
దాన్ని నువ్వు ఒక కానుకగా తీసుకుని, నీ అనేక రూపాల్లో మెడలో ధరించుకుంటావు,
జన్మ జన్మల్లో, యుగయుగాల్లో, శాశ్వతంగా.

నేను పాత ప్రేమ గాథలు విన్నప్పుడల్లా, అది యుగాల నాటి వేదన,
అది కలిసి ఉండటానికో లేదా విడిపోవడానికో సంబంధించిన పురాతన గాథ.
నేను గతాన్ని అలా చూస్తూ ఉండిపోతుండగా, చివరికి నువ్వు ఉద్భవిస్తావు,
కాలపు చీకటిని చీల్చే ధ్రువ నక్షత్రపు కాంతిలో:
నువ్వు శాశ్వతంగా గుర్తుండిపోయే ఒక ప్రతిబింబంగా మారతావు.

నువ్వు నేను, ఊట నుండి ప్రవహించే ఈ సెలయేటిపై ఇక్కడ తేలియాడాం.
కాలపు హృదయంలో, ఒకరిపై ఒకరికి ఉన్న ప్రేమ.
మనం లక్షలాది ప్రేమికులతో కలిసి ఆడుకున్నాం, కలిసినప్పుడు ఉండే అదే
సిగ్గుతో కూడిన మాధుర్యాన్ని, వీడ్కోలు పలికేటప్పుడు ఉండే అదే బాధాకరమైన కన్నీళ్లను పంచుకున్నాం.
- పాత ప్రేమే అయినా, ఎప్పటికీ కొత్త కొత్త రూపాల్లో.

ఈనాడు అది నీ పాదాల చెంత పోగుపడింది, నీలోనే దాని అంతాన్ని కనుగొంది.
గడిచిపోయిన, శాశ్వతమైన సమస్త మానవాళి దినాల ప్రేమ:
సార్వత్రిక ఆనందం, సార్వత్రిక దుఃఖం, సార్వత్రిక జీవం.
సమస్త ప్రేమల స్మృతులు మన ఈ ఒక్క ప్రేమతో విలీనమవుతున్నాయి –
మరియు గడిచిపోయిన, శాశ్వతమైన ప్రతి కవి గీతాలు.