9, మే 2026, శనివారం

రేలపూల కవిత్వం



 రేలపూల చెట్టును హిందీలో Amaltas (अमलतास) అని ఆంగ్లంలో Golden Shower Tree

బెంగాలీలో Sonali or Sonar అని అంటారట. 

రేలపూల పై కవిత్వం ఏమైనా వుందా అని వెతికాను. 

ఇదిగో అద్భుతమైన కవిత్వం దొరికింది.  "Nightingale of India” పేరుగాంచిన బెంగాలీ వనిత కవయిత్రి  మన తెలుగువారి కోడలు,అఖిల భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ మహాసభలకి తొలి మహిళా అధ్యక్షురాలు, స్వతంత్ర భారతదేశపు తొలి మహిళా గవర్నరు కూడా.(ఉత్తర ప్రదేశ్) ఆమె రచించిన కావ్యాలలో "కాలవిహంగం" (Bird of time), "స్వర్గ ద్వారం" (the Golden Threshold), విరిగిన రెక్కలు (the broken wings) అనేవి చాలా ప్రసిద్ధమైనవి.


**************

పాలరాతి పెట్టె

కళాత్మకమైన ఈ పాలరాతి పెట్టె లాగే,

కాసియా పువ్వులా సున్నితమైన నా హృదయం ఉంది.

సున్నితమైన స్వప్నాలతో చెక్కబడి,

ఎన్నో సూక్ష్మ, అద్భుత భావనలతో తీర్చిదిద్దబడి వుంది.


అందులో నేను ఆ పరిమళాన్ని, సువాసనను పదిలపరుస్తాను

గాఢమైన, ఉద్వేగభరితమైన జ్ఞాపకాల సమ్మేళనాన్ని

దాల్చినచెక్క, చందనం, లవంగాల సువాసనలా,

పాట, దుఃఖం, జీవితం, ప్రేమ ల పరిమళాన్ని దాచుకుంటాను.


Alabaster -Sarojini Naidu


LIKE this alabaster box whose art Is frail as a cassia-flower, is my heart, Carven with delicate dreams and wrought With many a subtle and exquisite thought. Therein I treasure the spice and scent Of rich and passionate memories blent Like odours of cinnamon, sandal and clove, Of song and sorrow and life and love.


కన్నీటి సృష్టికర్త

 కన్నీటి సృష్టికర్త

ఒకానొక ఊరు. ఆ ఆనందపు గ్రామంలో,

ఎవరూ ఎన్నడూ ఏడవలేదు, వారు ఎంత ప్రయత్నించినా దుఃఖాన్ని  వేదనను అనుభవించలేకపోయారు,

అప్పుడు ఒక తుఫాను రాత్రి.. కన్నీటి సృష్టికర్త ఆ చిన్న ఊరి లో  ప్రవేశించాడు, 

ఉదయాన్నే ఒక ప్రకటన వచ్చింది, సారాంశం ఏమిటంటే.. ఎవరైనా ఏడ్వాలి అనుకుంటే అతని వద్దకు రావచ్చు,


కొందరు అతను ఒక మాంత్రికుడని అన్నారు. మరి కొందరు అతను అతీంద్రియ శక్తులు కలవాడని అన్నారు. కానీ అతను ఎవరో దేవుడికే తెలుసు, అతను మీ భయాలన్నింటినీ శాంతపరుస్తాడు,

అతనికి మీ లోతైన రహస్యాలన్నీ తెలుసు, మీరు యేవేవి  దాస్తారో కూడా అతనికి తెలుసు,


మీ లోతైన కోరికల చిట్టా విప్పి చూపుతాడు, ఆలోచనలు విభజించినట్లుగా అతను మీ మనస్సులను విప్పి మీ అంతరంగాన్ని జయిస్తాడు.

అతను మీలో దాగిన  లోతైన విభేదాలను బయటకు పిలుస్తాడు,

మీకు ఆ విభిన్న భావాల వెచ్చదనాన్ని కూడా అనుభూతి చెందేలా చేస్తాడు,

మీ బుగ్గలపై కారే కన్నీటి వెచ్చదనం ఒక వికారమైన వస్త్రంలో కప్పబడుతుంది,

మీలో శక్తి ఎంత అసంబద్ధమో, ఎంత గాఢమో తెలియజేసి.. ఆపై  మర్మగర్భంగా అదృశ్యమైపోతాడు. ఎవరి చెవులలోనూ ఎలాంటి అసంతృప్తి శబ్దం మిగల్చకుండా..

ప్రపంచంలో శాంతిని కాపాడుతూ. 


*************

అంటాడు కవి. 

కవి పేరు గుర్తు లేదు.  ఎక్కడ చదివానో గుర్తులేదు. ఈ రోజు తవ్వకాల్లో బయటపడింది. 

ఈ కవిత యొక్క సారాంశం ఏమిటంటే.. మీ నిరాశ అసంతృప్తి భరించే అవమానాలు మీకు జరిగిన నష్టాలు.. ఏవైనా మీకు దుఃఖం కలిగించే విషయాలు వున్నట్టు అయితే మనసారా ఏడవండి. ఏడ్వడం బలహీనత కాదు. మనసు తేలికపడుతుంది. మన చుట్టూ ఉన్న వాతావరణం కూడా శుభ్రపడుతుంది. దుఃఖాన్ని లోన దాచుకున్న మనుషులు ఇతరులను ప్రశాంతంగా వుండనివ్వరు. నరకం సృష్టిస్తారు. మన మధ్య కూడా కౌన్సిలింగ్ చేయగల మనుషులు మానసిక వైద్యులు ఉంటారు. వారు కూడా గడ్డ కట్టిన మౌనాలను మంచులా పేరుకుపోయిన దుఃఖాన్ని కరిగించగలరు. వారు కూడా కన్నీటి సృష్టికర్తలే! 

కవిత్వకథనం నచ్చిందా!? ధన్యవాదాలు🙏.




7, మే 2026, గురువారం

మేఘాల సమూహానివి నీవు


 
విశ్వకవి  రవీంద్రనాథ్  ఠాగూర్ జయంతి సందర్భంగా… ఒక కవిత/పాట గురించిన విశేషాలు

రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ కవిత్వం చదువుతూ వుండగా …ఈ కవిత నన్ను ఆకర్షించింది. 

ఈ కవిత రాసినప్పుడు కవి వయస్సు ఎంత వుంటుంది అనే ఆలోచన వచ్చి search  చేసాను. ఠాగూర్ తన 36 సంవత్సరాల వయస్సులో ఈ కవిత రాసారు. అదీ ఓ పడవ ప్రయాణంలో. 


ఈ పాటను రచిస్తున్నప్పుడు రవీంద్రనాథ్ ఒక జమీందార్‌గా సేవ చేయడానికి నదిని దాటుతూ పడవలో ఉన్నారు.ఈ పాట యొక్క మొదటి రాతప్రతి 'మజుందార్ పుంథి' అనే నోట్‌బుక్‌లో లభించిందట. అందులోని కవిత పేరు 'మానస్-ప్రతిమ' మరియు దాని మొదటి పంక్తి 'తుమీ సోంధ్యార్ మేఘ్ శాంతో సుదూర్'. ఆ రాతప్రతిపై 'చలన్‌బిల్, ఝోర్-బ్రిష్టి' అని లిఖించబడి ఉంది. ఒక సాయంకాలపు ప్రశాంతమైన వర్ణనతో కూడిన ఈ కవితను రాస్తున్నప్పుడు కుండపోత వర్షం కురుస్తోందని ఇది సూచిస్తుంది, అయినప్పటికీ, కవితలో దానికి సంబంధించిన ఎలాంటి సూచనలు లేవు. నిజానికి, దీని స్వభావం ఎంత పొడిగా ఉంటుందంటే, 'హేమంత' రుతువును సూచించడానికి ఒకసారి కవి స్వయంగా కొంతమంది గాయకులను ఈ పాటను పాడమని కోరారు.


ఆ విషయం ఏమిటంటే..ఒకసారి శాంతినికేతన్‌లో మహిళలు ఆరు ఋతువులకు సంబంధించిన పాటలు  ప్రదర్శిస్తున్నారట. రవీంద్రనాథ్ మరికొందరు ప్రొఫెసర్లతో కలిసి ఉన్న వేదికపై వారు ఆరు పాటలు పాడాలని అనుకున్నారు..


'హేమంతం’కు తగిన పాట వారికి దొరకలేదు. రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ వారికి సహాయం చేసి, 'తుమీ సంధ్యార్ మేఘోమాల' అనే పాటను సూచించారట. ఠాగూర్ తన పాటలను కవితలుగా ఆంగ్లంలో తనే స్వయంగా రాసారు. అలాగే స్వరలిపి చేసి స్వయంగా పాడేవారట. రవీంద్రుడి సాహిత్యం అంతా.. శాంతినికేతన్ వెబ్ సైట్ లో పదిలపరిచారు. అందుకు ఠాగూర్ ఆఖరి కుమారై,కుమారుడు,సోదరులు ఎంతో శ్రమించి భద్రపరిచారు.

అక్షరజ్ఞానం లేని ఏదో కొద్దిగా చదువుకున్న బెంగాలీ కుట్టుపని కార్మికులు కూడా తాము పదే పదే  ఠాగూర్ పాటలు వింటూ నాకు వినడం అలవాటు చేసారు. గీతాంజలి తప్ప ఏమీ తెలియని నాకు  అలా ఠాగూర్ సాహితీ సుగంధం నన్ను చుట్టుకుంది.   



Rabindranath Tagore wrote and composed the song "Tumi Sondharo Meghomala" (তুমি সন্ধ্যার মেঘমালা) in 1897while on a boat at Chalan Bil. It is a renowned Rabindra Sangeet, categorized under the 'Prem' (love) parjaay.

Written on: 24th September 1897 (9 Ashwin 1304)

Place: Chalanbil


Tumi Sandhyar Meghamala .


You Are A Cluster Of Clouds  - Rabindranath Tagore


You are a cluster of clouds of the evening sky

I have sought only you all my life

It is you who fills my empty sky

I have made you with the sweet fancies of my mind

You are mine, you are mine

O you wanderer of my boundless sky.


With the blood of my heart I have beautified your feet

My evening dreams are full of you

I have coloured your lips with poison and honey

Mixing with my joys and sorrows

You are mine, you are mine

You have filled my lonely being.


I have coloured your eyes with collyrium

Made of the fancies of my love

You always fill the view of my spellbound eyes

With my music

I have dressed all your limbs

You are mine, you are mine

Both in my life and death you fill my being.


********** తెలుగు స్వేచ్ఛానువాదం. 


మేఘాల సమూహానివి నీవు. 


సంధ్యా గగనపు మేఘాల సమూహానివి నీవు

నా జీవితమంతా కేవలం నిన్నే వెతికాను

నా శూన్య ఆకాశాన్ని పూరించేది నీవే

నా మనసులోని మధుర కల్పనలతో నిన్ను సృష్టించుకున్నాను

నీవు నాదానివి, నీవు నాదానివి

ఓ నా అంతులేని ఆకాశపు సంచారిణీ!


నా హృదయరక్తాన్ని పారాణి చేసి నీ పాదాలను అలంకరించాను

నా సాయంకాలపు స్వప్నాలన్నీ నీతోనే నిండి ఉన్నాయి

నా సుఖదుఃఖాలను మేళవించి,

నీ పెదవులకు విషం, తేనెల రంగులు అద్దాను

నువ్వు నాదానివి, నువ్వు నాదానివి

నా ఏకాకి అస్తిత్వాన్ని నువ్వు నింపివేశావు.


నీ కళ్ళకు కాటుక అద్దాను అది

నా ప్రేమ కల్పనలతో రూపొందించబడినది

నా మంత్రముగ్ధ నేత్రాలను నువ్వు 

ఎల్లప్పుడూ నా సంగీతంతో నింపుతావు.

నేను నీ కాళ్ళు చేతులకు (అవయవాలకు) దుస్తులు తొడిగాను.

నువ్వు నా దానివి, నువ్వు నా దానివి

నా బ్రతుకు, మరణం రెండింటిలోనూ నీవే నా అస్తిత్వాన్ని నింపుతావు.


(జత పరిచిన చిత్రం Pinterest సౌజన్యం తో )