10, ఫిబ్రవరి 2026, మంగళవారం

ఫ్రేమతో… ఓ గులాబీ..


ఫేస్ బుక్ లో చాలా మంది వాల్ మీద నా స్పందన కనబడదు. ఎందుకంటే కొంతమంది అప్ డేట్ చేయరు. కొంతమంది చేసినా పాత అకౌంట్ లు ప్రోత్సాహించని కారణం మరికొంత కావడంతో వారి పోస్ట్ లు మనకి కనపడవు.  మిత్రుల రాతలను వాల్ మీద అయితే చదవగలను. బుక్ గా చదవలేని కారణంగా. ..నా  స్పందన వుండదు. ఇకపోతే మరో కారణం ఎవరి గోల వారిదే! కొంత వివరణ ఇచ్చే ప్రయత్నంలో.. ఈ పోస్ట్ రాస్తున్నాను. ఎవరికి వారు వాళ్ళు మన పోస్ట్ లకు స్ఫందిస్తున్నారా.. మనం వాళ్ళ గోడ మీదకు వెళ్ళడానికి అని భీష్మించుకుని కూర్చుంటారు. కొంతమంది తమ రాత ఏదో తాము రాసుకుంటూ ఇతరులను చదవరు.. ఓపిక ఆసక్తి లేక కూడా! 

కొంచెం వివరంగా రాస్తున్నాను అందుకే! 

**********

రహస్య గీతం

గులాబీ నుండి రేకులు రాలడం ఎవరు చూశారు?

నేనే, కానీ అది ఎవరికీ తెలియదు అంది సాలీడు,

పక్షిపై సూర్యాస్తమయ కాంతి మెరవడం ఎవరు చూశారు?

నేనే, కానీ అది ఎవరూ వినలేదు అంది చేప,

సముద్రంపైకి పొగమంచు రావడం ఎవరు చూశారు?

నేనే, కేవలం నేనే! అంది సముద్రపు పావురం,

సూర్యుని మొదటి ఆకుపచ్చ కాంతిని ఎవరు చూశారు? (ఆకుపచ్చ అంటే lush green కావచ్చు)

నేనే, ఏకైక దానిని అంది గుడ్లగూబ.

రాయిపై నాచు పాకడం ఎవరు చూశారు?

నేనే, ఒంటరిగా! అంది బూడిద రంగు నక్క,.


Margaret Wise Brown/మార్గరెట్ వైజ్ బ్రౌన్

The Secret Song అనే కవితకు స్వేచ్ఛానువాదం


****************

ఈ పద్యం నవ్వు తెప్పించేదిగా వుంది కదా!    సాలీడు, చేప, సముద్రపు పావురం, గడ్లగూబ,నక్క ఇవ్వన్నీ కూడా ప్రాణులే! ప్రకృతిలో జరుగుతున్న అనేక విషయాలను మార్పులను ఎవరు చూసారు అంటే…. వేటికవి నేను చూసాను, నేను మాత్రమే చూసాను, ఒంటరిగా చూసాను అని జవాబు ఇస్తున్నాయి. కానీ వాటితో పాటు మిగతా ప్రాణులన్నీ కూడా ఆ విషయాలను గమనిస్తాయి. ఇవన్నీ సామూహికంగా ఆ విషయాలను గ్రహించలేదు గమనించలేదు. వేటికవే తమను సమూహం నుండి విడగొట్టుకుని ఒంటరిగా గమనించి ఆస్వాదించి నేను మాత్రమే చూసాను అని డంబాలు పలుకుతుంటాయి. ఆస్వాదన అందరిదీ. ఎవరి పరిధిని బట్టి వారు అర్థం చేసుకుంటారు, ఆస్వాదిస్తారు. నేను మాత్రమే ప్రత్యేకం అనుకోవడం హాస్యాస్పదం. ఒకే దృశ్యాన్ని ఇద్దరు ఒకేసారి చూసినప్పుడు కూడా కలిగే భావనలు ఒకటిగా వుండవు. ఎవరి భావన వారిది. ఇది చిన్న పిల్లల పద్యంలా అనిపించినప్పటికీ.. ఇది అందరికీ సంబంధించినదిగా నాకు తోచింది. ఒంటరితనం కూడా బాగా ఆస్వాదించతగినదే కదా అనిపించింది.ఆనందపడటం కూడా  హర్షించదగినదే!  సాహిత్యం కూడా మనకి మనం ఆస్వాదించే అవకాశం ఉంటుంది. ఎవరికి అర్థమైనంత రీతిలో అర్ధమైనంత. ఇతరులకు అర్థం కానంత మాత్రాన అది మంచి రచన కాకుండా పోదు. దేని విలువ దానిదే! ఎవరి రహస్య గీతాలు వారివే! 

కవిత్వం కానీయండి కథ కానీయండి అందులో ఒక అంతరార్థం వుంటుంది. ఆ భావోద్వేగాల లోతు,శ్లేష సాధారణ పాఠకుడు అందుకోలేకవచ్చు. అందుకే  కవులు రచయితలు సాధ్యమైనంతగా సంక్లిష్టంగా కాకుండా అలతి అలతి పదాలతో రూపాలను సృజించగల్గితే సాహిత్యం పామరుల వరకూ చేరుతుంది. అక్షరం అందరికీ చేరువకానప్పుడు కూడా  సాహిత్యం వాజ్మయరూపంలో వర్ధిల్లింది. జానపద గీతాలు, పేదరాసి పెద్దమ్మ కథలు ఆయాకాలంలో అలరించాయి. 

ప్రతి కవి, రచయిత కూర్చుని పాఠకుడికి అర్ధవివరణ ఇవ్వలేడు, ప్రతీక లను ఎలా అర్ధం చేసుకోవాలో చెప్పలేడు. పాఠకుడు అర్ధం చేసుకోవాలి అంటే మనం ఆ సాహిత్యాన్ని సృజించే రూపం, భాష అత్యంత ప్రధానం. లేదా ప్రతి పాఠకుడు ఆ ఎత్తులను అందుకోవాలి. చాలామందికి సాహిత్యం కన్నా జీవితం విలువైనది. జీవనయాత్రలో అనేక పరీక్షలు యాతనలు. తప్పక ఈదాల్సిన సముద్రం జీవితం.. సాహిత్యం చదువుకుంటూ కూర్చుంటే అవ్వదు కదా! సాహిత్యం అప్పుడప్పుడూ మనిషికి అవసరపడే చేతిలో దీపం. అంతే! 

ఇవాళ సాహిత్యాన్ని ఎలా అర్ధం చేసుకోవాలో తెలిపే పంతుళ్ళు లేరు. సిలబస్ ఎంత త్వరగా పూర్తి చేయాలి, రిజల్ట్ ఎంత బాగా చూపించాలి అనే సవాళ్ళు తప్ప. మాతృ భాషలో చదవడం అనేది లేకపోవడం, అసలు పుస్తకాలు చదవడం అనే అలవాటు లేని యువత సోషల్ మీడియాలో చదవడానికి అలవాటు పడ్డారు. వారు అలవాటుగానో రిలాక్స్ అవడానికో వచ్చినప్పుడు మనం సంక్లిష్టంగా రాసిన రూపం ఏదైతే వుందో అది కనబడితే  అర్థం కాక వెంటనే వేరే విషయం లోకి వెళ్ళిపోతారు. ఏదో కొద్దిమంది తప్ప లోతుగా స్ఫురించే రూపాల పట్ల ఎక్కువ మంది ఆసక్తి చూపరు. అది గమనిస్తూ… మన కోసం మనం రాసుకుంటే కల్గే తృప్తి కోసం రాసుకుని అది తన సమూహంలో వుండే మనుషుల కోసం అయినా విసిరి పడేసి స్పందన రావడం లేదని విచారపడకూడదు. ప్రతి అంశం అందరికీ తెలిసి వుండదు. నిఘంటువులు పక్కన పెట్టుకుని చదివే ఓపిక ఆసక్తి అందరికీ వుండదు. అంత అవసరం కూడా అందరికీ ఉండదు. 

చెరుకు నమిలిన కొలదీ తీపి అని అర్ధమైనప్పుడే చెరుకు గడ పూర్తిగా తింటారు. కానీ అంత ఓపిక లేదే.. ఈ జనరేషన్ కి. ఓనమాలు మాత్రమే వచ్చిన వారికి శార్దూలము, మత్తేభము పరిచయం చేసినట్టు వుంటుంది కదా! కాఫ్కా  ని అందరూ అర్ధం చేసుకోలేరు. కాఫ్కా అర్ధం కాలేదని మిగతా సాహిత్యం వదిలేయరు. తమ స్థాయికి తగినవి చదవడానికి ఎన్నుకుంటారు. కాఫ్కా లాగా నేను రాస్తున్నాను మీరు ఎందుకు చదవరూ.. అర్ధం చేసుకోలేరు అని అంటే… block చేసుకుని పోతారు. గ్రహింపు శక్తి హైయిర్ డై వేసుకుంటే  నలుపు అంటుకున్నంత సహజంగా అందరికీ వుండదు. ఎవరి స్థాయి వారిది. కాలక్రమేణ ఆసక్తిని బట్టి ఉత్సాహాన్ని బట్టి అలవడతాయి. అందుకు ఆంగ్ల సాహిత్యమే ప్రామాణికం కాదు. మన సాహిత్యం కూడా చాలా గొప్పది. ఈ విషయం మనం గ్రహించాలి.  ఇకపోతే నేను సంక్షిష్టంగా రాసిన రాతలను అర్ధం చేసుకోలేను. మన్నించండి. నా పరిమితి ఇంతే! 

నేను పై కవిత సౌలభ్యం కోసం తీసుకున్నాను తప్ప.. నాకు ఆంగ్లం రాదు. గూగుల్ అనువాద సాయం తీసుకున్నాను. అంతే!  

ఇవాళ ఫేస్ బుక్ ని పక్కన పడేసి “సుందరకాండ” చదువుకుంటాను. మన భాష లోని మాధుర్యం అనుభవించడానికి. ఇదంతా చదివినందుకు ధన్యవాదాలు. 

నా మెదడు పెద్ద నిర్జన మైదానం. అంతగా అవసరం లేని పనికి రాని దరిద్రపు జ్ఞానంతో నిండి వున్నప్పుడు మంచి కవితో కథో నా అంచనాకు అందదు. అందుకోలేను. కఠినం అయిన వాటి జోలికి పోకుండా కరుణ శ్రీ  “లలిత సుగుణజాల తెలుగు బాల” చదువుకుంటాను. 

ఈ రాతతో నా సమూహం లోని  మిత్రులను ఎవరినైనా బాధ పెట్టి వుంటే వారికి ప్రేమతో ఈ గులాబీ. 🌹మీ రచనల విలువను నేను అందుకోలేని అజ్ఞానిని. మన్నించండి. మీ వాల్ మీద స్పందించలేకపోతున్నందుకు మన్నించండి. 🙏

ఇదంతా చదివినందుకు ధన్యవాదాలు 🙏

9, ఫిబ్రవరి 2026, సోమవారం

సరాగమాల






సరాగమాల  - వనజ తాతినేని. 


వసంతం ఎప్పుడంటే 

భూమి నవ్వుతూ వున్నప్పుడు 

అంది ఆమె.

కాదు వయ్యారాల పువ్వులు 

వికసించి నప్పుడు అన్నాడతను. 

వైవాహిక ఘట్టం తర్వాత 

గ్రీష్మం రసభంగం చేసింది 

వర్షం తర్వాత..  

ఆమె ఊపిరి పీల్చుకుంది.

అతని వేళ్ళ భాష ఆమెలోకి 

నిదానంగా ఇంకుతుంది.

ఆమె దేహాన అగ్ని విరబూసింది.

రసోద్దీపన సమయంలో 

మూడు ముళ్ళు స్తంభించాయి. 


©️Vanaja Tatineni 



6, ఫిబ్రవరి 2026, శుక్రవారం

వీడియో సాహిత్యం

 ఇటీవల రెండు స్వీయ కవితలు, ఒక స్కెచ్ వీడియోగా రూపొందించాను. మీకు ఆసక్తి వున్నట్లైతే చూడండి ప్లీజ్!