6, నవంబర్ 2021, శనివారం

గోవు మాలక్ష్మి

 అమ్మా.. గోవుమాలక్ష్మి వచ్చిందమ్మా.. అంటూ గేటు దగ్గరనుండి పిలుపు. 

వాష్ ఏరియా లోకి వెళ్ళి కిందకి తొంగి చూసాను. గోధుమరంగు బక్కచిక్కిన ఆవు కు శరీరమంతా అక్కడక్కడ గుండ్రటి పసుపుచక్రాలు వాటిపై కుంకుమబొట్లు మెడలో నల్లని దిష్టితాడు కొమ్ములు రెండింటికి కలిపి చుట్టిన మూడుపోగుల జడఅల్లికతో నేసిన తాడు.. చూడగానే కాస్త గౌరవభావం. అది అనాదిగా గోవు పట్ల సంస్కృతి సంప్రదాయం నేర్పిన గౌరవభావం.. కొత్తగా పుట్టుకొచ్చినది ఏమీ కాదు. 

అంతలోనే చిన్న నిరసన నాలో. గోవు రైతు పాక లోనో శాల లోనో చెట్టు క్రిందనో కాక లేదా దేవాలయ ప్రాంగణంలోనో కాక ఇల్లిల్లూ తిరగడం ఏమిటి!? గోవు ఉదరపోషణకు కావాల్సింది సందెడు పచ్చగడ్డిపరకలు

వాటెడు ఎండుగడ్డి ఓ బకెట్ కుడితినీళ్ళు. 

గోవును పోషిస్తూ అది పాలిస్తే తాగాలి. విసర్జితాలను సంవత్సరానికి పొలానికి ఎరువుగా చల్లుకోవాలి కానీ గోవును మహాలక్ష్మిగా చూపి ఇల్లిల్లూ తిప్పి డబ్బులు దండుకోవడం ఏమిటి? 

గోవును పూజించాలంటే స్నానం చేసి వుండాలి. మూడు ప్రదక్షిణలు చేయాలి. ఇలాంటివేమో వుంటాయని గుర్తుకొచ్చింది. గోవును ప్రేమించడానికి నాలుగు గడ్డి పరకలో ఓ అరటిపండో తినిపించి గంగడోలు నిమిరితే చాలదూ.. అయినా

పశువులకు కృతజ్ఞత తెలుపుకోవడానికి మనం ఒక ప్రత్యేకదినం నిర్ణయించుకున్నాం. అది సంక్రాంతి వెళ్ళిన మర్నాడు వచ్చే కనుమ పండుగ. అప్రయత్నంగా గుర్తుకొచ్చిందీ సినిమా పాట.. 

పాడిచ్చే గోవులకు పసుపు కుంకం

పనిచేసే బసవనికి పత్రీ పుష్పం 

గాదుల్లో ధాన్యం, కావిళ్ళ భాగ్యం 

కష్టించే కాపునకు కలకాలం సౌఖ్యం

మనం కృతజ్ఞతగా చూసే విషయాలకు ఇంకొంచెం శ్రద్ద కలిపితే దానిని భక్తి అంటారేమో నాకు తెలియదు.  భక్తి భావాన్ని  ఉదారంగానో కానుకగానో దండుకునే విధానమే.. ఇంటింటికి గోవు మాలక్ష్మి రావడం. ఇలా ఆలోచనలు చేస్తున్నా. 

మళ్ళీఅంతలోనే బుద్దిని మందలించుకుని “అబ్బ .. ఇవన్నీ ఎందుకు ఆవుకు రెండు అరటిపళ్ళు.. ఆవు యజమానికి ఓ పది రూపాయలూ ఇస్తే పోలా” 

అనుకుంటూ వుండగానే.. గోవు మాలక్ష్మి పక్కింటికి వెళ్ళిపోయింది.

నా స్నేహితురాలు కోవిడ్ వ్యాక్సిన్ వేయించుకున్నాక రెండురోజులకు కోవిడ్ బారిన పడిందంట. రెండవ డోస్  వేయించుకోమని గుర్తుచేస్తున్న అందరినీ కోప్పడుతుంది. మీ వ్యాక్సిన్ వద్దు మీరు రావద్దు అని. గో మూత్రం తాగితే కోవిడ్ రాదు ఏమి రాదు అంటుంది మొండిగా.. ఏమి చేయలేం. మౌనంగా వుండిపోయాను. 

ఏదిఏమైనా ఇంటింటికి వుండాల్సిన పశుసంపద మాయమయ్యాక..  మనుగడలో అన్నీ సరళీకృతమైన వ్యాపార రహస్యమే! 

భక్తి.. ప్రత్తి వ్యాపారం మాత్రం కాదు.

కార్తీకం మొదటిరోజున..  చల్లగాలికి ముక్కు కారుకుంటూ .. వ్రాసిన పోష్ట్.. 🙂  క్షమించాలి మనోభావాలు దెబ్బతింటే.



5, నవంబర్ 2021, శుక్రవారం

మేఘ రాగమ్

 మేఘ రాగమ్ -1

(ఇంట్రో)

నీలాంజనా… అపుడపుడూ ఇలాగే ఉత్తరాలు వ్రాసుకుందాం. కలలను విశ్లేషించుకుందాం. ఆకాంక్షలను వెల్లడించుకుందాం.మనసు విప్పి అనేక విషయాలు ముచ్చటించుకుందాం. మనచుట్టూ కమ్ముకుంటున్న భయానక వాతావరణాన్ని చెదరగొట్టుకుందాం. అపోహలు తొలగించుకుందాం. జీవితాల చుట్టూ అలుముకున్న వేదనలను కరిగించుకుందాం. ఇతరుల కోసం కురిసే కన్నీరవుదామ్ చిలకరించుకునే పన్నీరవుదామ్. ఇదే మేఘ రాగమ్.

ప్రియ నేస్తం నీలాంజనా..

ఎలా వున్నావు! మనసారా మాట్లాడుకుని చాలా కాలమైంది కదా.. అందుకే ఈ ఉత్తరం. అయినా ఉత్తరాలు చదువుకునే తీరిక ఎక్కడుంది చెప్పు. మన వాట్సాప్ స్టేటస్ చూసుకుని ఓ మెసేజ్ అటునిటూ ప్రవహిస్తూ వుంటే చాలు ఎంతెంత దూరమైనా చెంతనే వున్నట్టు అదో భరోసా నిశ్చింతానూ!  మన తరం ఒక విధంగా దురదృష్టవంతులం. నిన్నైతే అనలేను కానీ నా గురించే నేను చెబుతున్నా. ముందుగా నీతో పోల్చుకుంటూ.. నా ఆలోచనలు నీతోనే  పంచుకుంటూ.. 


ఎనబై యేళ్ళు దాటిన అత్తగారైన వృద్దురాలి సేవలో అంకితమైన నిన్ను చూస్తుంటే.. గర్వం కల్గుతుంది.  నా ఊహాచిత్రంలో పసిపాపల సేవలో నిమగ్నమైన ఓ తల్లి గోచరిస్తుంది.

కానీ నన్ను  నీతో పోల్చుకుంటే సిగ్గేస్తుంది. ఎందుకంటావా? డెబ్బై పైబడిన నాన్నను ఎనబై దాటేసిన అత్తమ్మను చూసుకో లేనందుకు. వారికి కనీసం ఓ కప్పు కాఫీ నో టీ నో తయారుచేసి చేతికి అందివ్వలేని స్థితిలో వున్నందుకు. వారు వారి గృహాలను అలవాట్లను వారికి నచ్చిన మెచ్చిన సౌకర్యాలనూ వొదిలి ఈ అపార్ట్మెంట్ సంస్కృతిలో  ఇమడలేమని  బాహాటంగా అంటుంటారు.ఆర్దిక బలిమి వున్న వారిద్దరూ  వారి ఇగోలను వొదలలేరు. అందుకే వారిని నేను బలవంతం చేయడం లేదు. అలా అని వొంటరిగా మిగిలిన  నేనూ వెళ్ళి వారివద్ద వుండనూలేను. అటు బిడ్డలకు ఇటు పెద్దలకూ మధ్య మన తరం వారు వారధులమే కానీ ఎవరూ ఎవరితోనో కలిసి జీవించలేని కాలంతో యాంత్రికంగా బ్రతకడం అలవాటైపోయింది. ఇది ఆర్ధికంగా ఇబ్బందులు లేని వృద్దజీవనంలో ఒక పార్శ్వమైతే మరొక పార్శ్వం బీదరికంతో అలమటిస్తున్న వృద్దుల జీవితాలు.


నన్ను ఈ మధ్య అతిగా కదిల్చివేసిన సంఘటన  ఏమిటంటే వృద్దాప్యంలో వున్న తల్లిని ఆదరించలేక కన్నబిడ్డే స్మశానవాటికలో వదిలివెళ్ళిన కథనం చూసి మనసు విచలితమైపోయింది. అది చూసిన తర్వాతే చాలా విషయాలు నీతో పంచుకోవాలనిపిస్తుంది.  అసలు మన వృద్దాప్యం గురించి మనమేమి జాగ్రత్తలు తీసుకుంటున్నామో తెలుసుకుంటూ ఇంకేమి తీసుకోవాలో అని ఆలోచిస్తూ వున్నాను. 


పూలను సృష్టించినవాడే తుమ్మెదలను సీతాకోకచిలకలను సృష్టించాడు కానీ గొడ్డలిని సృష్టించలేదు.. అన్నానొక సందర్భంలో.  ప్రకృతిని గౌరవించినట్లే మన ఉనికికి కారణమైన తల్లిదండ్రులను గౌరవించడంలో సంరక్షించుకోవడంలో మనమెందుకు నిర్లక్ష్యం వహిస్తున్నాం నిర్దాక్షిణ్యంగా వుంటున్నాం!? నిజంగా అంత అసహాయతలో మునిగిపోయామా లేక అశ్రద్ద చేస్తున్నామా? అనిపిస్తుంది. 


పెద్దలున్న పంచన సిరులు తాండవిస్తాయని పెద్దల మాట. అది నిజమని చాలామంది అంగీకరిస్తారు. కానీ బిడ్డలెందుకు ఇంత కాఠిన్యంగా వుంటున్నారు? నానాటికి లక్షలమంది జీవితాలు ఎందుకింత దుర్భరంగా మారుతున్నాయి. నిరుద్యోగం పేదరికం నియంత్రణ లేని ధరలు ఆర్ధిక అసమానతలు ఉగ్రవాదం ప్రకృతి వైపరీత్యాలు కాలుష్యం ధన వ్యామోహం విశృంఖలమైన స్వేచ్ఛా జీవనం మత్తుపదార్దాల సేవనం ఇంకా ఇంకా అనేక కారణాలతో మనిషి జీవితం నానాటికీ కుంచించుకుపోతుంది. మానసిక శారీరక అనారోగ్యాలతో మనిషి విలవిలలాడుతున్నాడు. వృద్దాప్యం అయితే ఇక చెప్పనవసరం లేదు.


ముడుతలు పడిన శరీరంతో  శక్తి సన్నగిల్లబడిన దేహంతో వొకింత వేగం మందగించిన నడకలో  నరాల మధ్య ప్రవహించే రక్తంలో ఆవేశం అణిగి నెమ్మది సంతరించుకున్న ఆలోచనల్లోని అనుభవసారాన్ని విప్పి చెప్పే గళాలను వినే ఆసక్తి సమయం మనకు లేవు. వృద్దాప్యాన్ని బాల్యాన్ని ముడిపెట్టి  నిశ్చింతగా మనగల్గే  కుటుంబ భద్రత మనకు కరువైంది. వ్యక్తి స్వేచ్ఛకు దాసోహం అయిపోయిన మనం చిన్న మందలింపును తట్టుకోలేకపోతున్నాం. ఎడగారు పిల్లలే కాదు  ఎడగారు తల్లిదండ్రులు అయిపోతున్నారందరూ.. 


ఊరు పొమ్మంటుంది కాడు రావద్దు అంటుంది ఏం చెయ్యాలి అని దీనంగా వేడుకునే పేద వృద్దుల ఆవేదన కలచివేస్తుంది. కనిపెంచిన బిడ్డలే తల్లిదండ్రులను ఆదరించక రాక్షసుల మాదిరిగా ప్రవర్తిస్తుంటే వారికి ఎంత వేదన. ఆ మూగరోదనలు నిస్తేజంతో కన్నీరు ఇంకిన గాజు కళ్ళు మేమింకా ఎందుకు బ్రతికివున్నాం భగవంతుడా! అని  విలపించే రోదనలు వారి వేడికోళ్ళు హృదయఘోష వినగల్గే బిడ్డలు అయినవాళ్ళు ఎందరు? వృద్దాప్యం ఎంత శాపం!?


మనుషులు ఇంత కరుడుగట్టిన కాఠిన్యంతో ఎలా బ్రతకగల్గుతారు అనే ఆశ్చర్యం వేస్తుంది. పుట్టుకముందు మనచుట్టూ కొన్ని ఆశలు మమకారాలు అల్లుకునివుంటాయి. పుట్టాక యెదుగుదల క్రమంలో జాగ్రత్తలు ఆంక్షలు ఆకాంక్షలు వుంటాయి. అధికారాలు అహాలు అసక్తతలూ నిస్సహాయాలు ప్రేమరాహిత్యం అన్నీ భరిస్తూనే వృద్దాప్యపు వొడ్డుకు యెప్పుడొచ్చి చేరుకుంటారో కదా! తరచిచూసుకుంటే యెన్నో అసంత్రుప్తులు ఆవేదనలూ ఆరోపణలూనూ.  ఎవరిమీదో ఒకరిమీద ఆధారపడే స్థితిలో ఎన్ని ఆలోచనలూ ఎంత వేదన!


వృద్ధాప్యం ఓ శాపం కాదు, వ్యాధి కాదు, అది రెండో బాల్యం’’ అన్నారట తిరుపతి వేంకట కవులు.

మన భారతదేశంలో పదహారు కోట్ల మంది వృద్ధులు బిడ్డల నిర్లక్ష్యాలకు గురైన వారు అనాధలగా వున్నారట. తల్లిదండ్రులను దేవతలుగా భావిస్తారనుకునే ఈ దేశంలో కుటుంబజీవనానికి గొప్ప చిరునామా అనుకున్న మనదేశంలో ఉన్న పరిస్థితి ఇది. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా కూడా వృద్దులను నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నారు.  నిజం చెప్పాలంటే ఇది ఉగ్రవాదం లాంటి ముఖ్యమైన సమస్య. 

 

వృద్దులు పిడికెడు మెతుకుల కోసం పెట్టే ఆకలి కేకలు రోగగ్రస్త శరీరాలతో వారి ఆలాపనలు  అరుపులు ఈ ప్రపంచానికి వినబడదు వినిపించుకోదూ.   వారి అరుపులు వారికే  ప్రతిధ్వనులతో  వినబడి  జీవితంపై అసహనం అసహ్యం పుట్టిస్తుందట. ఆ అసహాయ జీవం పిడికెడు ప్రేమ కోసం తహతహలాడుతూ  చకోరంలా ఎదురుచూస్తుంది. తుదకు  ఏదో ఒకనాడు మరణిస్తుంది. 


మా పక్కన నివసించే ఒక వృద్దజంటను గమనిస్తూ వుంటాను. బిడ్డలతో అంటీముట్టనట్లు వుంటారని అనుకునేదాన్ని. కానీ కరోనా కాలంలో బిడ్డల క్షేమం కోసం వారు ఎంత అలమటించారో. బిడ్డలు వారి క్షేమసమాచారం ఎలానూ విచారించలేదు కానీ వారు ఎంత ఆత్రుత ప్రదర్శించారో తెలుసా! వారికి అయినవాళ్ళపై బిడ్డల ప్రవర్తనపై విసుగు విరక్తి రెండూ వచ్చాక మనుషులను వద్దనుకోవటం మరణించడం కన్నా తక్కువేమీ కాదు. చుట్టూ వున్న మనుషులు చెప్పాపెట్టకుండా మాయమైపోతున్నప్పుడు మనతో అనుబంధం వున్న మనుషులు హఠాత్తుగా గుర్తుకు వచ్చి  అయినవారికి గుబులు పుట్టిస్తారనుకుంటా.  ఆ వృద్దులిరువురూ ఆత్రుతగా వారి కుశలం అడగాలని ఫోన్ పట్టుకుని మళ్ళీ అంతలోనే ఆగిపోవడం. అపుడు నాకనిపించింది మనుషులు సంకోచాలను జయించడం అనుకున్నంత తేలికైన విషయం కాదు. సంకోచం జయించినపుడు వచ్చే స్వేచ్ఛ ఆనందాన్ని ఇవ్వకపోవచ్చు కానీ కచ్చితంగా సంతోషాన్ని మాత్రం ఇస్తుంది కదా అని. 


తల్లిదండ్రులను ధనం కోసం పీడించే పిల్లలూ వున్నారు. వారు ఆశించినవి

ఇవ్వడం కూడా అంత తేలికైన విషయమూ కాదు. అది శారీరక శ్రమా వస్తు రూపమా వడ్డీ రూపమా స్థిరచరాస్తులా అన్నది కాదు. అన్నింటి మీద తన హక్కులో ఇతరుల హక్కులో ఇష్టాలో అయిష్టాలో యెన్ని కలగాపులగమై వుంటాయసలు. ఇవ్వలేదని నిరసన అలక ఆరోపణ అన్నీ ఏదో ఒక రూపంలో వ్యక్తమవుతూ వుంటాయి. అవి  వృద్దుల మనసుకు తెలుస్తుంటాయి. మేమేం బండరాళ్ళం కాదుగా.  బిడ్డల మాటలు  ప్రవర్తన  లోపలి మనిషిని పట్టిస్తాయి. ఒకవేళ వాటిని అవసరం మేర దాపెట్టినా మేము చూసింది విన్నది నిజం కాదనీ తెలుస్తూనే వుంటుంది.  ఎందుకు ఇంత బాధని వున్నదంతా ఇచ్చేసాము,  ఇక తర్వాత మా ముఖం చూసినవాళ్ళే లేరు అని వాపోయారు.  ఇలా అన్నీ బిడ్డలకిచ్చేసి అనాదరణకు గురైన అనాధలైన వృద్దుల గుండెల్లో చెప్పలేని కథలెన్నో.. అందుకే అంటున్నా, మన పూర్వులు చేసిన తప్పులు మనం చేయకుండా మనకోసం మనం కొంత సమయం కేటాయించుకుని అందులో లీనమైపోదాం.వీలైనంతగా బిడ్డల మీద ఆధారపడకుండా గౌరవంగా జీవనం సాగించుకోవడానికి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి అని. ఉరుకుల పరుగుల జీవనంలో యెపుడైనా మన కోసం మనం ఆగి చూసుకున్నామా అని విచారపడుతున్నాను కూడా.


కూటికిగుడ్డకు నోచుకోని నిరాదరణ పాలైన వృద్దులు దిక్కులేని రెక్కలు విరిగిన పక్షులై దీనస్థితిలో పుట్ పాత్ లపైన స్మశానాల పంచన కాలం వెళ్ళదీస్తూ యెంతకూ రాని మరణం కోసం దుఃఖిస్తూ కన్నీరు కూడా రాని గాజుకళ్ళతో నిర్వేదంగా చూస్తున్న చూపుతో కలవరపెడతారు. ఎవరిదీ నిర్లక్ష్యం. ఎవరిదీ పాపం!? ఎక్కడుందీ మానవత్వం. వీరిని సేవించడానికి ఆకలి నింపడానికి యెన్ని ఆపన్నహస్తాలు కావాలి.అమెరికాలో మరికొన్ని దేశాలలో లాగా వృద్ధుల భాద్యతను ప్రభుత్వాలు తీసుకుంటే బాగుంటుందేమో!


పిల్లలు కూడా ఎంతసేపూ వారి వారి వ్యక్తిగత అభిరుచులకూ ఆకాంక్షలకూ అనుగుణంగా నడుచుకోవడమే తప్ప ఇతరుల గురించి ఆలోచించడం అంటే మానేసారు సరే.. కన్న తల్లి తండ్రి రక్త సంబంధం గురించి కూడా ఆలోచించకుండా వుండటం యెంతవరకూ సబబు అనుకుంటున్నాను.  వృద్దురాలైన తల్లికి గ్లాసుడు పాలు కొనడానికి డబ్బులేదన్న కొడుకు  పట్టుమని పదేళ్ళు లేని  తన పిల్లల కోసం మేకప్ కిట్ ల కోసం వేలకువేలు ఖర్చు పెట్టడం వింతగా తోసింది. ఏ ప్రవాహంలో పడి కొట్టుకుపోతున్నాం మనం. ఎంత విచారంగా వుంటుందో ఇవ్వన్నీ చూస్తుంటే.


ఇంకొక విషయం చెబుతాను విను. ఒక స్త్రీ మూర్తి కథ ఇది. నాకు పిన్ని  వరుస అవుతారు ఆమె. కొడుకు ఆమె ఆశలకు విభిన్నంగా వివాహం చేసుకున్నాడు. దానిని ఆమె దశాబ్దాలుగా అంగీకరించలేదు జీర్ణం చేసుకోలేదు. అనారోగ్యం కల్గితే ఆసుపత్రికి కూడా వెళ్లదు.ఆమెకు పిసినారితనం లేదా డబ్బు వెసులుబాటు లేకపోవడమేమో కాదు. తనకు తనమీద శ్రద్ద లేకపోవడం,  ఆసుపత్రికి వెళ్ళడం పట్ల అయిష్టత,బద్దకం, నిర్లిప్తత కూడా కావచ్చేమో.  కానీ ఆమె పెదవులపై ఎపుడూ ఆరోపణ కొడుకుపై కోడలిపై భర్తపై ఆఖరికి ఆమెపై ఆమెకు కూడా. మనకు వొకరు చేసే అన్యాయం కన్నా మనకు మనం చేసుకునే అన్యాయం ఎక్కువ అని చెప్పాలనిపించింది. మనుషులు పైకి కనబడేదానికన్నా అంతర్గతంగా విభిన్నమైన వాళ్ళు. వాళ్ళు హఠాత్తుగా  షాక్ యిస్తూ వుంటారు. నిజమా నిజమా అని మనం పదే పదే గిచ్చి చూసుకునేంతగా. అందుకే ఎవరిపైనా కచ్చితమైన అంచనాలు పెట్టుకోకూడదు.  బిడ్డలైనా సరే వారిని గుడ్డిగా నమ్మకూడదూ.  నమ్మకం పక్కన అపనమ్మకం వుండాలి పొర క్రింద పొరలా. మనుషుల మధ్యే కాదు బంధాల మధ్య కూడా ధనం ప్రవేశించి నీకింత సేవ చేస్తే నాకెంత ఇస్తావు అని అడగటాన్ని సహజంగా తీసుకోవాల్సి వస్తుంది. అమ్మనాన్నలంటే ఆఖరి రక్తం బొట్టు వరకూ ఉదాత్తంగా ఇచ్చేవారే కదా..అది మరుస్తుంది పిల్లల లోకం.


అప్రయత్నంగా ఎప్పుడో చదివిన కథలు గుర్తొచ్చాయి “రుకైయ్యా రీహానా” ఉర్దూ రచయిత వ్రాసిన “తల్లి” కథను నేనెప్పటికీ మర్చిపోలేను. ఇంకో కథ “జహీదా హీనా” అనే రచయిత వ్రాసిన “తితిలియోం దూండ్నే వాలే” అన్న కథ తెలుగు అనువాదంలో “నిష్క్రమణం” అనే శీర్షికతో చదివినపుడు ఎంత కదిలిపోయానో. అలాగే ఇటీవల చదివిన తమిళ రచయిత  “పెరుమాళ్ మురుగన్” వ్రాసిన అమ్మ కథ ఎంత హృద్యంగా వున్నాయో!  వాటిని చదివిన మనుషులెవ్వరూ అమ్మనాన్నలను నిర్లక్ష్యం చేయరు అనిపించింది. నేను చదివిన అత్యుత్తమ తల్లిదండ్రుల కథలను సంపుటిగా వేసి పంచిపెట్టాలనిపిస్తూ వుంటుంది. ప్రేమ కథలు కాదు ఇపుడు కావాల్సింది. తల్లిదండ్రులను వృద్దులనూ ప్రేమించి ఆదరించే విధంగా కఠినశిలగా మారిన హృదయాలను తుత్తునియలు చేసే సాహిత్యం సినిమాలు చిన్న చిత్రాలు రావాల్సిన అవసరం వుంది. వీధి కుక్కల కళేబరాలవలె దిక్కుమొక్కు లేని అనాధ శవాలుగా మనుషులు మిగలకూడదని నా ఆశ ఆకాంక్ష. మీ అత్తగారితో పాటు అమ్మను కూడా మీ ఇంటికి తెచ్చుకుని ఆమెకూ నీ సేవనూ ప్రేమాప్యాయతలనూ పంచిపెట్టాలని కూతురివైతే మాత్రం ఏమిటీ అమ్మను చూడటం కూడా నీ భాద్యతే కదా అని నీకు గుర్తుచేయాలని అనిపించింది. 


జీవిత తీరం దాటడానికి ఏం కావాలి చెప్పు? ఓ  రెండు చాలు. పిడికెడంత ప్రేమ చిటికెడంత ఓదార్పు. వృద్దాప్యాన్ని  అదే రెండో బాల్యాన్ని మన బిడ్డల బాల్యాన్ని కాపాడినట్లు పదిలంగా కాపాడుకుందాం. అదే మనం చూపే అసలైన ప్రేమ భాద్యత. వృద్దులను వినడం ఒక వరం చాదస్తపు కబుర్లు అని కొట్టి పడేయకుండా మనసుపెట్టి వింటే ఎన్నెన్ని అనుభవపాఠాలు అనుకున్నావు. వారి కబుర్లలో చరిత్ర దాగివుంటుంది.లోకరీతి వుంటుంది.వారు అధిగమించిన అవరోధాలు వారి త్యాగాలు కఠినమైన మాట వెనుక దాగున్న మంచి విషయాలు ఇలా ఎన్నెన్నో. 

వృద్దుల అనుభవాలు జీవనసారం. వారి మాటను పెడచెవిన పెట్టకుండా విని ఆలోచిస్తే మంచి జరుగుతుంది అని నమ్మేదాన్ని. ఇప్పటికీ నమ్ముతాను. వృద్దుల కౌన్సిలింగ్ యువతను పెడత్రోవ పట్టకుండా కాపాడుతుంది. నాయనమ్మలను అమ్మమ్మలను తాతయ్యలను మీ పిల్లలకు కానుకలుగా ఇవ్వండి అని విదేశీ తల్లిదండ్రులకు చెప్పి చెప్పి వెగటు కల్గిస్తున్నానట. నా కొడుకు   హాస్యంగా చేసే ఆరోపణ. ఇపుడు నువ్వేమంటావో! 


చివరగా మనుషులైన వారందరిని ఒకటే కోరుకుందాం...


“మిమ్మలను ప్రేమించే వారి హృదయాలను ఎప్పుడూ గాయపర్చకండి. 


ఎందుకంటే వారు మిమ్మల్ని యేమీ అనలేరు. 


మౌనంగా మీ జీవితం నుండి నిష్క్రమించడం తప్ప.” అని. 


వృద్దుల యొక్క  సంతోషపు జీవనసూచికతో  మాత్రమే కుటుంబానికి అర్దాన్ని దేశానికి అభివృద్దిని ప్రపంచానికి శాంతిని కనుగొనగల్గం అనిపిస్తుంది. 


                                                                                    ఉంటాను మరి..

                                                                                 ప్రేమతో నీ ప్రియ నేస్తం 

                                                                                        “అమృత”




25, అక్టోబర్ 2021, సోమవారం

రెండో బాల్యం

గదిలో ఒంటరిగా  

కాలం బరువుగా తోస్తున్నప్పుడు

చేజారనీయకు నీ బాల్యాన్ని

అపుడే దాని అవసరం మరింత 


నిన్నెవరూ అడగపోయినా 

నీకు నువ్వే చెప్పుకుంటూ వుండాలి

ఆ మధుర జ్ఞాపకాలన్నీ

బాల్యకాలపు అమాయకపు చేష్టలనుకుంటావ్ 

కానీ..  కొన్ని  కఠోరసత్యాలు 

ఆ కాలగతిలో దాక్కుని వుంటాయి  

వాటిని తొలుచుకుంటూనే వుండాలి 

ఎవరో వొకరు వొక చెవినిటు వేస్తారనే నమ్మకంతో శ్వాసిస్తూ వుండాలి


అనుభవాలు జీవితాన్ని కరిగిస్తే వచ్చిన తురుపు ముక్కలు.

ఊరకనే ఊటబావిలోన ఊరే నీరు కావవి. 

అనేక తారకలు వెలిగించిన నీ గమనం వుంది 

ఆర్జించిన జ్ఞానం వుంది. 

ఇచ్చట పండితుడివి పసిపాపవు నీవే


మనసుకు గాఢంగా 

కస్తూరి పరిమళం అద్దుకున్నట్టు 

వృద్దాప్యానికి బాల్యపు ఆనవాళ్ళే 

మంచి గంధపు పరిమళాలు 


జీవితం యెప్పుడూ వెనక్కి మళ్ళదు. 

చేసిన తప్పులకు పశ్చాతాపం చెందటమే శిక్ష. 

ఇసుకపై వ్రాసుకున్న రాతల్లా 

మబ్బుల కేన్వాస్ పై గీసుకున్న గీతాల్లా 

అవి చెరిగిపోయాయని మనసులో కూడా తుడిపేయడమే ప్రశాంతత  


మనిషి తన బాల్యాన్ని తలుచుకున్నప్పుడల్లా

గింజల కోసం చిలకలు తొలుస్తునపుడు 

వెదజల్లబడిన  పింజెల వలే  మనసు తేలిపోతుండాలి

జ్ఞాపకాలు  ఆలస్యంగా బయలుదేరిన 

బడి పిల్లలవలె బిరబిర సాగిపోయినట్లుండాలి


పడమటి గాలి కదలికలు పూరా స్మృతులనెన్నో 

మోసుకొచ్చినట్లు తొణికిసలాడుతూ వుండాలి. 

బిక్కముఖం వేసో రాగం తీస్తూనో 

రెండుచేతులు చాచి చేతులెత్తితే 

ప్రేమగా హత్తుకోవడానికి వొంగే రెండుచేతుల కోసం 

యిప్పుడూ యెదురెదురుచూడాలి


జీవనయానంలో అలసినప్పుడు 

యెక్కడో వొకచోట కాస్త ఆగినపుడు 

తరువొకటి నీపై నిండుగా పూలవర్షం  కురిపించి 

అభినందించిన సన్నివేశం గుర్తుచేసుకోవాలి

ఆ తరువులే ఏటేటా శిశిరంతో చేస్తున్న యుద్దాన్ని 

జీవన సంఘర్షణనూ నిత్యస్పూర్తిగా ఊతం చేసుకోవాలి 


మనిషి ఏదో వొకటి వొదులుకుంటూనే వుండాలి

ఆశలైనా ధనమైనా సుఃఖమైనా దుఃఖమైనా

కానీ ప్రాణాన్ని మాత్రం కాదు 


ఎవరికో వాగ్దానం చేసినట్టు మనకు మనమే  

సంకెళ్ళు వేసుకున్నంత  గట్టిగా వాగ్దానం చేసుకోవాలి. 

ఆశ చేజారనీయకు అని 

రెండో బాల్యాన్ని వాడనీయకు అని.

5, అక్టోబర్ 2021, మంగళవారం

ఏ దరికి ...

 పూబాల

నిలువెల్లా తడసిపోయింది

జాలిలో తడవడం కావచ్చు

ప్రేమలో తడవడం కావచ్చు

దాహంలో తడవడం కావచ్చు

ఎలాగైతేనేం నిండా తడిసిన తర్వాత 

మిగిలిన అనుభూతిని

గుదిగుచ్చడానికి ఓ దారం కావాలి. 

దండగా మారడానికి ముడులు వేయాలి

కట్టినపుడు బిగిసినట్టే వుంటుంది

వెనుక వెనుక బిగి సడలి ముడి నుండి 

జల్లున జారి పడతాయవి 

అల్లిన చేతులు పూలవలె సుకుమారమైనవి

కుత్తుకలు తెగిపడేలా బలంగా ముడి వేయలేని

జాలి హృదయం కలవి. 

పూలను భావాలను అల్లనల్లగా ముడివేయాలని

సుతిమెత్తగా దరికి చేరవేయాలని 

ఏ దరికి చేరాలని రాసిపెట్టి వుందో 

కడకు ఆ దరికే చేరతాయవి.



18, సెప్టెంబర్ 2021, శనివారం

మాయ

 



చిన్ని పువ్వు

తన హృదయమంతా పరుచుకుని సంతోషాన్ని ప్రకటిస్తూ కేసరాలను ముకిళిత హస్తాలుగా జోడించి వినమ్రంగా తలొంచింది చిన్ని పువ్వు. 

ఆ పువ్వు రంగు రూపు లావణ్యాన్ని మైమరిచి చూస్తున్న నేను యెంత మాత్రమూ వినమ్రతను గుర్తించలేకపోయాను. బాహ్యమైన ఆకర్షణలకు దాసోహమైన నేను అంతఃకరణను శుద్ది చేసుకోలేకపోతున్నాను. ఇది మాయ కాకపోతే మరేమిటి?


చివురులు

ఈ లేత చివురులు రాత్రంతా తపస్సు చేస్తాయి.. నువ్విచ్చే ప్రాణశక్తి కోసం.. గొప్ప నమ్మకంతో.
నేను కూడా నీ ప్రేమ కోసం చూసినట్లు
నువ్వు వచ్చేవుంటావ్.. నేను ఏ బాహ్యబంధాలలో తలమునకలై వున్నానో.. 😍💞



12, సెప్టెంబర్ 2021, ఆదివారం

ఆత్మహత్య చేసుకోవాలనుకున్న రచయిత

 ఆత్మహత్య చేసుకోవాలనుకున్న రచయిత

తర్వాత ఏమి జరిగింది!? అతని జీవితంలోకి వెలుతురు యెలా ప్రవేశించింది!? 

చేపలు చెప్పిన కవిత్వం విందామా... వెలుతురు నింపుకుందామా!?

మొదటి చేప చెప్పిన కవిత్వం.. 

“ ఇటునుంచి అటు చూసాను

 మరల మరల వచ్చే మరణం 

ఆ చివర కనిపించింది

అటునుంచి ఇటు చూసాను

ఒకే ఒక్కసారి వచ్చే జీవితం

ఈ చివర కనిపించింది

ఎటునుండి ఎటు చూడాలో 

ఇప్పుడు అర్దమైంది”

ఇక రెండో చేప చెప్పిన కవిత

“ఈ భూమ్మీద

 మూడొంతులు నీరు

ఒకవంతు నేలా ఉన్నాయి

కాబట్టి మనిషి కష్టాలూ దుఃఖమూ

అతడి మొత్తం జీవితంలోని

ఒకవంతు పరిధిలోకి మాత్రమే వస్తాయి

మిగతా మూడొంతుల్లోకి

మానవ దుఃఖ ప్రవేశాల్ని సృష్టి 

 నిషేదించింది

ఈ సృష్టి సౌకర్యం తెలియక

ఒకవంతు దుఃఖానికి

నాలుగురెట్లు రోదిస్తున్న మనుషులని చూసి

ఎనిమిది దిక్కులు 

ఎప్పటికీ జాలిపడుతూనే ఉన్నాయి”

ఈ రెండు కవితలు చెప్పినది ఎవరో తెలుసా!?

చెరువులో చందమామ.

ఆత్మహత్య చేసుకోవాలని చెరువులోకి దూకిన మనిషిని  చెరువులోని చందమామ రక్షించి వొడ్డుకు చేర్చి తన వొడిలో పడుకోబెట్టుకుని ఉపదేశం చేసింది. 

అతను నమ్మలేదు తనను రక్షించింది  చెరువులో చందమామ అంటే. కానీ పైకి చూస్తే ఆకాశంలో చందమామ కనబడుతూనే వుంటాడు. చెరువు వొడ్డున చందమామ వొడిలో తను. చందమామను నమ్మాడు. చందమామ చెప్పిన చేప చెప్పిన కవితలను మనసుతో విన్నాడు బుర్రతో ఆలోచించాడు. ఇంటికి తిరిగి పయనమయ్యాడు. చెరువులో చందమామ వెలుగుతూనే వున్నాడు. 

ఆత్మహత్య చేసుకోవాలని వచ్చిన ఆ మనిషి రచయిత.  గయ్యాళి భార్యతో జరిగిన గొడవలో ఆవేశంలో ఆమె యిలా అంటుంది.. ”సంపాదించడం చేతకాకపోతే ఎందులోనైనా దూకి చావొచ్చుగా, మమ్మల్నెందుకు చంపుతారు” అని  భార్య నోరు జారిన తర్వాత తీవ్ర అశాంతితో అతనికి నిద్ర పట్టక చెరువులోకి దూకి ఆత్మహత్య చేసుకుందామని వస్తాడు. కానీ చెరువులోకి దూకబోయే సరికి అతని ఇద్దరు ఆడపిల్లలూ గుర్తుకువచ్చి ఆపని చేయలేక ఎన్ని బాధలు భరించి అయినా ఆ బిడ్డలకోసం  బతకాలని నిర్ణయించుకుంటాడు.

ఎలాంటి బాధలనైనా భరించి జీవితాన్ని దాటేయడానికి మనిషి లోపలికి ఏదో వొక వెలుతురు ప్రవేశిస్తే బాగుండును అనుకుంటాడు.

చెప్పాను కదా... ఈ మనిషి ఒక రచయిత అని. చనిపోవడానికి చెరువు దగ్గరకు వచ్చి... తను  చనిపోవడానికి చెరువులోకి దూకితే చందమామ రక్షించినట్లు కథ అల్లుకుని ఆ కథలో చేపలు చెప్పిన కవితలు తనకు అన్వయించుకుని తనలోకి వెలుతురు నింపుకుని ఇంటికి చేరడానికి వెనక్కి మళ్ళుతాడు కథలోని మనిషి. రచయిత కూడా. ఇందులో రచయిత తనకూ ఉపదేశం ఇచ్చుకుని పాఠకులకూ ఇచ్చాడు.

జీవితాన్ని ఈదలేక బ్రతుకు ముగించుకోవాలనుకునే ప్రతి నిరాశావాదికి ఏదో వొక ఆశ కొత్త వెలుతురు లోనికి ప్రవేశించాలని... అది ఆ మనిషిని ఆత్మహత్యా ప్రయత్నం నుండి కాపాడుతుందని హృద్యంగా చెప్పిన కథ  ‘’వెలుతురు’’ ఈ కథా రచయిత భగవంతం.   మనుషులు ఎవరైనా చేపలు చెప్పిన కవిత్వాన్ని మనసుపెట్టి అర్దం చేసుకుంటే  తమంతటతామే ఆత్మహత్యా ప్రయత్నాలను విరమించుకుంటారు.

ఈ కథ నేను చదివి సంవత్సరంన్నర అయింది. ఈ కథ చదివిన సమయానికి నేను తీవ్రమైన వొత్తిడిలో వున్నాను. ఈ కథ నాలో కొత్త వెలుతురు నింపిందని నేను చెప్పక్కర్లేదు అనుకుంటా. 

మంచి కథ.. నిడివి రెండు పేజీలే! అద్భుతమైన కథ. 

నమకాలీన పరిస్థితుల్లో బతుకు దుర్భరమై ఆత్మహత్యలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో... రచయితల భాద్యత గురించి P.Jyothi గారు సమాజంలో భాగం అవ్వాల్సిన భాద్యత గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పారు..కథలు వ్రాసేసి తమ భాద్యత అయిపోయిందనుకోకుండా ప్రత్యక్ష సమాజంలో ఆత్మహత్యలను నివారించడం మన చుట్టూ వున్నవారిలో ఆ లక్షణాలను గుర్తించి వారికి కౌన్సిలింగ్ చేయడం..లాంటి వాటిలో స్వచ్ఛందంగా పాల్గొనాలి అని. 

అందుకే ఈ కథను గుర్తు చేసాను. కథ కోసం...   మార్చి 2020 చినుకు మాసపత్రిక చూడాల్సిందే! 

ప్రపంచ ఆత్మహత్యా నివారణ దినోత్సవం సందర్భంగా... 




25, ఆగస్టు 2021, బుధవారం

అమ్మ - అమ్మాయి

అమ్మ: అమ్మాయి అమ్మాయి.. ఏమి చేస్తున్నావు?

అమ్మాయి: అమ్మా వాకిలి ఊడుస్తున్నాను మన పరిసరాలను పరిశుభ్రంగా వుంచుతున్నానమ్మా


అమ్మ: అమ్మాయి అమ్మాయి.. ఏమి చేస్తున్నావు?

అమ్మాయి: మన ఇంట్లోకి దుమ్ము ధూళి రాకుండా నీళ్ళు చల్లుతున్నానమ్మా.


అమ్మ: అమ్మాయి అమ్మాయి ఏమి చేస్తున్నావు?

అమ్మాయి: ముగ్గులేస్తూ జ్ఞాపకశక్తి పెంచుకుంటున్నానమ్మా.


అమ్మ:అమ్మాయి అమ్మాయి ఏమి చేస్తున్నావు

అమ్మాయి: ఆరోగ్యకరమైన వంట చేసుకోవడానికి పాత్రలు శుభ్రం చేయడం నేర్చుకుంటున్నానమ్మా.


అమ్మ:అమ్మాయి అమ్మాయి ఏమి చేస్తున్నావు

అమ్మాయి:స్నానం చేయడానికి నీళ్ళు మోసుకుంటున్నానమ్మా.. 


అమ్మ:అమ్మాయి అమ్మాయి ఏమి చేస్తున్నావు

అమ్మాయి: మొక్కలకు నీళ్ళు పోస్తున్నానమ్మా


అమ్మ:అమ్మాయి అమ్మాయి ఏమి చేస్తున్నావు

అమ్మాయి: సైకిల్ నేర్చుకుంటున్నామ్మా


అమ్మ:అమ్మాయి అమ్మాయి ఏమి చేస్తున్నావు

అమ్మాయి: పశువులకు మేత వేస్తున్నానమ్మా


అమ్మ:అమ్మాయి అమ్మాయి ఏమి చేస్తున్నావు 

అమ్మాయి: ప్రకృతికి నమస్కరిస్తున్నానమ్మా

అమ్మ: అలాగే! మంచి వర్షాలు కురియాలని పంటలు బాగా పండాలని మీ నాన్న వ్యాపారం బాగుండాలని కోరుకోమ్మా 


అమ్మ:అమ్మాయి అమ్మాయి ఏమి చేస్తున్నావు అమ్మాయి: దేవుడికి కృతజ్ఞత చెప్పుకుంటున్నానమ్మా

అమ్మ:మంచి భర్తను ఇమ్మని కోరుకో..


అమ్మాయి: అమ్మా అమ్మా.. దేవుడు అడిగినవన్నీ ఇస్తాడా.. 

అమ్మ: ఇస్తాడని నమ్మకం తల్లీ


అమ్మాయి:  అమ్మా అమ్మా! తల్లీతండ్రీ దేవుడితో సమానం అంటారు కదా.. నాకు దేవుడు దేవత మీ యిద్దరేనమ్మా.. నేనడిన వరాలన్నీ యివ్వాలమ్మా.

అమ్మ: సంతోషం తల్లీ.. నీకేం కావాలో కోరుకో తల్లీ..


అమ్మాయి: ముచ్చటగా మూడు వరాలు కోరుకుంటానమ్మా. 


మొదటిది..అమ్మ చేసే పనులన్నీ ఆనందంగా చేస్తాను. 


రెండవది:నాన్న చేసే పనులన్నీ బాధ్యతగా నేర్చుకుంటాను. 


ఇక మూడవది ఆఖరిది : ఆడపిల్లవి చదువులు నీకెందుకని అనకండమ్మా. మంచి మొగుడు దేవుడిస్తే రాడమ్మా.. తల్లిదండ్రులందరూ అమ్మాయిని అబ్బాయిని తేడా లేకుండా పనులు చేయిస్తూ చదువులు చెప్పిస్తూ లోకం చూపిస్తూ వుంటే మంచి అలవరుచుకుంటారమ్మా. వాళ్ళే మంచి భర్తలు మంచి పౌరులు అవుతారమ్మా. 


అమ్మ: నువ్వు నేర్చిన  ఈ కొద్ది చదువు నీకింత మంచి ఆలోచనలు నేర్పింది. నిన్ను మంచిగా చదివిస్తానమ్మా, ఆడమగ భేదం లేని పనులన్నీ నేర్పిస్తానమ్మా.  ఆడబిడ్డకు ఆత్మవిశ్వాసం పెరిగేలా బాటలు వేస్తానమ్మా.  

అమ్మాయి: అమ్మా ఈ మాత్రం ఊత చాలమ్మా.. ధన్యవాదాలమ్మా.. 


అమ్మాఅమ్మాయి చేతులు పట్టుకుని సంతోషంగా నాట్యం చేసారు.




16, ఆగస్టు 2021, సోమవారం

దుఃఖపు రంగు దర్శించి... ప్రదర్శించిన దార్శనిక కలం



హటాత్తుగా మనకొక బహుమతి లభిస్తే... చాలా సంబరంగా వుంటుంది. ఆ బహుమతి విలువైనది అయితే యిక  ఆ ఆనందానికి అవధులు వుండవు. 


 నా రచన “దుఃఖపు రంగు’’ సాహిత్య విమర్శకుడి దృష్టిలోపడి.. చక్కని విశ్లేషణకు నోచుకుంది. ఆ విశ్లేషణ వీడియోగా రూపాంతరం చెందింది. ఒక రచయితకు యింతకన్నా యేం కావాలసలు!?


ధన్యోస్మి కంపల్లె రవిచంద్రన్ గారూ... 


మీరూ యీ విశ్లేషణ వినండి... కథ చదవడం మాత్రమే కాదు కథను యెలా అర్దం చేసుకోవాలో తెలియజేస్తుంది. వినండి.. మీ అభిప్రాయం కూడా తెలియజేయండి..


*********


 'దుఃఖపు రంగు' దర్శించి... ప్రదర్శించిన దార్శనిక కలం - కంపల్లె రవిచంద్రన్ 



“దుఃఖపు రంగు” తెలియాలంటే కన్ను అనే చర్మేంద్రియం ఉంటే సరిపోదు, జ్ఞాననేత్రం కావాలి. 

సరే! దుఃఖపు రంగు తెలిసింది, మరి దాన్ని తెలియజేయాలంటే ఏం కావాలి? 


వనజ తాతినేని అనే కవయిత్రి, రచయిత్రి, చింతనాశీలి సహజంగా, సహజాతంగా కలిగిన వివేకంతో, సాధన వల్ల ప్రోదిచేసుకున్న జ్ఞానంతో దుఃఖపు రంగు చూడగలిగారు, తెలుసుకోగలిగారు. దాన్ని నా బోటి పాఠకుడికి తెలియజెప్పాలి అంటే అని ఇలా ఓ కథ రాయాలి. కథలో వ్యథ ఉన్నంత మాత్రాన పాఠకుడికి దుఃఖపు రంగు తెలిసిపోతుందా? మంచి కథ అయితే కేవలం ప్రదర్శించడమే చేస్తుంది, అదే గొప్ప కథ అయితే ఆ ‘దుఃఖపు రంగు' అనుభవం అవుతుంది. అంటే, ఒక రచయిత తాను జ్ఞాననేత్రంతో దర్శించిన ఓ జీవన సత్యాన్ని,   కాకుండా, చదువరిని కూడా ద్రష్టని చేయడం! తన తలంలోకి తీసుకురాగలగడం! చూపించే వేలు, చూసే కన్నూ ఒకటే అయిపోవడం- ఎంత విశేషం!


అందుకే వనజ తాతినేని కథ- 'దుఃఖపు రంగు' ని మంచి కథఅని మాత్రమే అనలేను, గొప్ప కథ అంటాను. కథ అనే సాహిత్యప్రక్రియ కింద రాసిననవన్నీ కథలే అని చెప్పలేము. కథలుగా consider చేయదగ్గ వాటిల్లో కొన్నే మంచి కథలు. ఆ మంచి కథలన్నీ గొప్ప కథలని అనడానికి వీల్లేదు. ఆ మంచి కథల్లోనే 'దుఃఖపు రంగు' లా విలక్షణత సంతరించుకొన్నదే గొప్ప కథ. అంటే ఇదొక పరమపదసోపానం లాగా అన్నమాట. వ్రాసింది ముందు కథకావాలి, ఆ కథ మంచికథ కావడానికి తోడు, వైవిధ్యభరితమైన మన జీవితాల్లో నిగూఢంగా దాగిన మహత్తర సత్యాన్ని అద్భుతశిల్ప నైపుణ్యంతో కళ్ళకు కట్టించి, హృదయాన్ని అనుభూతితోనింపి, మళ్ళీ మళ్ళీ చదివించేది గొప్ప కథ. చదివిన ప్రతిసారి ఒకకొత్త వెలుగుని ప్రసరించేది గొప్ప కథ!  అందుకే 'దుఃఖపు రంగు' గొప్ప కథ. కథ అనే ప్రక్రియలో దొంతర్లు దొంతర్లుగా అనేకజీవనపార్శ్వాలను ఒదిగించి, నవలకి ఉన్నంత విస్తృతిని ప్రదర్శించిన 'దుఃఖపు రంగు' వస్తు- రూప- సారాల వంటి అనేక విలక్షణ విధాలుగా గొప్ప కథ.


వస్తుపరంగా చెప్పుకుంటే- వర్తమాన సమాజం అనుభవిస్తున్న ఆధునిక ఫలాలు అప్పుడప్పుడే అందుకుంటున్న తండాలో, వాటికి కూడా నోచని అభాగ్యురాలు సోనాబాయీ కథ ‘దుఃఖపురంగు’


సోనా భర్త భూక్యా, సోనా అన్నయ్య మురళి. ఒకే సామాజిక స్థితి, కానీ, సాంస్కృతికంగా ఇద్దరి మధ్యా ఎంత దూరం! మురళి చదువుకున్న వాడు, ఉద్యోగస్తుడు. భూక్యా మారుమూల కొండప్రాంతంలో తండా మనిషి. అనాగరికుడు.  


"గొడ్డు గోదా మందకి తాగేదానికి నీళ్ళు కావాలి, ఆడది బిందెపుచ్చుకుని నీళ్ళు మోయాలి.మగోడు పుల్లరి కాపు కాయాలి, కట్టెల మోపు మొయ్యాలి" ఇవీ అతని అభిప్రాయాలు. పెళ్లామంటే ఒంటికి, ఇంటికీ ఒక అవసరమని తప్ప అంతకంటే ఆలోచించలేని మోటుమనిషి.


ఆధునికత అందించే సౌఖ్యాలు, సౌకర్యాలు అందనంతదూరంలో ఉంది భూక్యా కొండంచు పల్లె. తాగునీరు లేదు. నీళ్లకిరెండేసి మైళ్లు వెళ్ళాలి ఆడవాళ్లు. అరక్షితమైన నీళ్లు తాగి రోగాలతోఎంతో మంది చనిపోతారు ఆ తండాలో. అయినా, బోర్లువేయించమని డిమాండ్ చేసేంత చైతన్యం ఉండని తండా అది. భూక్యా పేరుకి వార్డు మెంబరే. రెండొందల ఓట్లు ఉన్న బలం ఉందివెనక. కానీ, బోర్లు వేయించమని అడిగే అవగాహన, చైతన్యంలేవు. "నీళ్ళు మోయడానికే యింటికొక మనిషిఅవసరపడతన్నారనే సాకు చెప్పి రెండో పెళ్ళాన్ని తెచ్చుకునే తండామగవాళ్ళ" లో ఒకడు భూక్యా. 


సొంత చెల్లి పెళ్లికి కూడా రాలేనంత పెద్ద బాధ్యతలు ఉన్నఉద్యోగంలో ఉన్న మురళికి, భూక్యాకి మధ్య సాంస్కృతికంగా ఎన్నితరాల దూరం ఉందో ప్రతిభావంతంగా చూపెట్టారు రచయిత్రివనజ తాతినేని. 


మురళీ- భూక్యా భౌగోళికంగా పరస్పరం చాలా దూరాల్లో ఉంటారు. కోస్తాంధ్ర- రాయలసీమ- తెలంగాణా వంటి ప్రాంతీయమైన అంతరాలున్న ప్రదేశాలే కానక్కర్లేదు. ఒకే ప్రాంతంలో కూడా రెండుజీవనవిధానాల మధ్య అంతులేని అంతరాలు, అందరాని దూరాలూ ఉండొచ్చు. ఉదాహరణకి తెనాలి- మాచర్ల- రెండూ గుంటూరు జిల్లాలో పట్టణాలే. కానీ, తెనాలి సస్యశ్యామలమైనఊరు, మరి మాచర్ల- శ్రీనాథ కవిసార్వభౌమ చెప్పినట్టు - 


'చిన్న చిన్న రాళ్ళు చిల్లర దేవుళ్ళు

నాగులేటి నీళ్ళు నాపరాళ్ళు

సజ్జ జొన్న కూళ్ళు సర్పంబులును తేళ్ళు

పల్లెనాటి సీమ పల్లెటూళ్ళు" 


ని గుర్తుకుతెచ్చే ప్రదేశం. ఈ రెండుచోట్లా మధ్య కూడా సాంస్కృతిక అంతరం ఎంతో. ఈ అంతరాన్ని చూపడంలో ఏమంత విశేషం లేదు. ఈ కథలో అంతకంటే విశేషం మరొకటి ఉంది.


మురళి సోనా తోడబుట్టిన వాళ్లు. ఒకే ఊళ్లో, ఒకే వాతావరణంలో, ఒకే కప్పు కింద బతికిన వాళ్లు. కానీ, సోనా- కూతురు - అంటే స్త్రీ, మురళీ- కొడుకు- అంటే పురుషుడు. కుటుంబంలో ఆడపిల్లకి- మగపిల్లాడికీ సాంస్కృతికంగా ఉన్న దూరం గురించి కూడారచయిత్రి చాలా subtle గా చూపెట్టారు. అదే అసలైననేర్పరితనం, అదే లింగవివక్షని ఎత్తిచూపిన కథా సంవిధానం, అదే అసలైన జీవితావిష్కరణం... అదే గొప్ప శిల్పం! 


ఆడవాళ్ళు ఆకాశంలో సగమన్నారు. ఆడ మగ సమానమేననిరాజ్యాంగమూ చెబుతోంది. సమాన అవకాశాలు కల్పిస్తామనిపాలకులూ ఊదరగొడుతుంటారు. కానీ, ఈ మధ్య వరల్డ్ఎకనమిక్ ఫోరం (డబ్యూఈఎఫ్) ఇచ్చిన నివేదిక ప్రకారం లింగసమానత్వం రావాలంటే మరో 100 సంవత్సరాలు పడుతుందట. అంతేకాదు స్త్రీ-పురుష అసమానతలు గతంతో పోలిస్తేపెరుగుతున్నాయని కూడా డబ్యూఈఎఫ్ ఆ నివేదికలో చెప్పింది. మగవాళ్లకు ఉన్న అవకాశాల్లో స్త్రీలకు కేవలం 68 శాతం మాత్రమేఉన్నాయని అంటోంది ఆ నివేదిక. బడి చదువులోనే లింగవివక్షనూరిపోస్తున్నాయి పుస్తకాలు. ఆ వ్యత్యాసం మరింత పెరిగిందట.అటువంటి పరిస్థితుల్లో సామాజికంగా దిగువున ఉన్న లంబాడి, సుగాలి తండాల్లో ఇంకెంత వివక్ష ఉంటుందో చూపెట్టారు 'దుఃఖపు రంగు' (కథ)లో రచయిత్రి వనజ. 


"ఈ కొండ కింది తండా యింత దూరం వుంటదనుకోలేదు చెల్లి. చెల్లెలు కొడుకని పొలాలు వున్నాయని ఇంత దూరంనిన్నిస్తాడనుకోలేదు బాపు. ఈ అడివిలో పడి మూఢాచారాలలోమగ్గుతా వుంటివి," అంటాడు చెల్లిని చూడ్డానికి వచ్చిన మురళి. 


కొడుక్కి చదువులు చెప్పించిన మురళీ - సోనా తండ్రి, కూతురుకిపెళ్లిజేస్తే చాలనుకున్నాడు. 

"మీ చెల్లిని మేనమామ కొడుక్కి చేయాలనే గందా లగ్గం పెట్టితిరి. ఆడేమో లగ్గం రోజుకి మొహం తప్పించే, ఎక్కడోచెట్టుకి ఉరేసుకునిచచ్చిపోయే నీ చెల్లిని చేసుకోవడం యెందుకిష్టం లేకపోయిందో యెవరికి యెరుక. సమయానికి నేను అక్కడుంబట్టే మా అమ్మపోరింది.. దీన్ని చేసుకోమని." అంటాడు మురళితో భూక్యా. అంటే, అసలు పెళ్ళీ చేద్దామని అనుకుంది వేరే మేనల్లుడితో, అతను  ఏ కారణాలతోనే ఉరేసుకొని చచ్చిపోయాడు. ఏదో రకంగా పెళ్లిచేయాలనుకొని అదే లగ్గానికి భూక్యాకి అంటగట్టేశాడు సోనాతండ్రి. అతని యోగ్యతలతో ఆ తండ్రికి సంబంధం లేదు. తనకూతురి స్థాయి, స్థితి, మనసుతో అస్సలు సంబంధం లేదు. వదిలించుకోవడమే తన బాధ్యత. 


పెళ్ళయ్యాక రుక్కు మీద కోరికపుట్టింది భూక్యాకి. వంద అబద్ధాలుఆడి, వెయ్యి కలబొల్లి మాటలు చెప్పి మసిబూసి మారేడు కాయచేసి మారుమనువు చేసుకున్నాడు భూక్యా. అది కూడా ముందటిభార్య సోనా అనుమతితో, పెద్దల పంచాయితీ ఆమోదంతో. ఆతర్వాత సోనా పడుతున్న నరకబాధ గురించి పొరుగింటివాళ్లు ఎప్పటికప్పుడు ఫోన్ చేసి చెబుతున్నా పట్టించుకోలేదా తండ్రి. అదీ, ఒకే ఇంట్లో పెరిగిన ఆడపిల్లకీ- మగపిల్లాడికీ మధ్య ఉన్నదూరం. అదీ వ్యత్యాసం. 


తండాలలో తాండవమాడుతున్న అవిద్య, అనాగరికత, సామాజిక, సాంస్కృతిక,  రాజకీయ అణిచివేత, ఆడవాళ్ల పట్లవివక్ష, లైంగిక హింస... వంటి ఎన్నో అంశాలను స్పృశించారువనజ తాతినేని ఈ కథలో. కొండంచు పల్లెలో మట్టి వాసన, బురద లసలస, ఎండిపోయిన దిగుడుబావు, కన్నీళ్లింకని కళ్ళు, కష్టాలు, ఆనంద విషాదాలు, వేదనావేదనలను, ఆవేశకావేశాలు, ఆక్రందనలు, అరణ్యరోదనలు, పొరుగింటి వాళ్ల మనస్తత్వాలూ... అన్నింటినీ కథ అనే చిన్న కాన్వాస్ లో కుదించి చూపారురచయిత్రి. “To see the world in a grain of sand, and to see heaven in a wild flower, hold infinity in the palm of your hands, and eternity in an hour” అంటాడు కదా గొప్ప కవి William Blake. అలా అల్పంలో అనల్పాన్ని కూర్చడం వంటిది ఈకథ. అందుకే 'దుఃఖపు రంగు' గొప్ప కథ అయ్యింది.


సంచార జాతుల్లో ఆధునికతా సంపర్కం వల్ల కలిగిన మార్పులు, పెళ్లి సంప్రదాయాలు, ఆచార వ్యవహారాలలో లోపాయికారిచేసుకుంటున్న సర్దుబాట్లు ఈ కథలో పొందుపరిచారు రచయిత్రి. కథా నిర్మాణంలోను, వస్తుపరంగాను వైవిధ్యభరితంగా ఉన్న ఈకథని వనజ నడిపించిన తీరు, ఎత్తుగడలో  కూడా ఆమె చూపినప్రతిభ ప్రశంసనీయం. కథన శిల్పం గెలవడానికి సఫలంకావడానికీ ముఖ్యం భాష, శైలి. 'దు:ఖపు రంగు' సమకాలీకమైన వస్తువు. వార్తాపత్రికల్లో ఇటువంటి కథనాలు మనకిసుపరిచితమే. కనీసం సింగిల్ కాలం వార్తలుగా అయినా, దగాపడిన స్త్రీల వెతలు చూస్తూనే ఉంటాం. ఆ వార్తకు లేనిచైతన్య శక్తి కథకి ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది? దానికోసం ఆ కథలో రచయిత్రి ఏఏ అంశాలు కూర్చుతారు? అక్షరాల సాయంతో జరిగిన ఆ కూర్పు- అది ఇచ్చే అర్ధంలో గానీ, అది డీల్ చేసిన వస్తువుతోకానీ, నడిపిన  పాత్రతో కానీ, మొత్తం మీద అది ప్రతిపాదించినజీవిత సత్యంతో కానీ అనుసంధానమై ఉండటం చేత ఆసాదాసీదా వార్తకే కళాస్థాయి చేర్చబడుతుంది. అదే ఇక్కడ వనజచేశారు. 


వస్తుగత, రూపగత, సంవిధానగతమైన వివిధాంశాల కూర్పులోనైపుణ్యం ప్రదర్శించే కథ పాఠకుల మనసుల్లో నిలిచిపోతుంది. అయితే, ప్రతి మంచి కథకూ ఈ లక్షణాలు ఉండవల్సిందేనా? అక్కర్లేకపోవచ్చు, ఉంటే మాత్రం గొప్ప కథ అవుతుంది- 'దు:ఖపు రంగు' కథ అయినట్టుగా. అన్ని కథల్లో శైలీగతమైన సుగుణాలన్నీఉండవు, ఉండాలని ఆశించడం అత్యాశే. కానీ, అటువంటి సమ్మేళనం కుదిరితే 'దుఃఖపు రంగు' వలె వస్తు విన్యాసంలో, పాత్ర చిత్రణలో, సంవాదశైలిలో, సంఘర్షణాత్పాదనలో, సన్నివేశకల్పనవంటి అనేకానేక అంశాల్లో కలగలిసి ఉన్నతమైన శిల్పపారమ్యాన్ని అందుకొని గొప్ప కథగా నిలవొచ్చు. వనజ తాతినేనిఎన్నుకొన్న వస్తువు, చెప్పదలచిన పరమార్ధం అంటే, ఆ వస్తువుపట్ల ఆమె ప్రదర్శించే దర్శనం ఉదాత్తమైనాయి కాబట్టే సంవిధానశిల్పం రాణించి గొప్ప కథ అయ్యింది. 


ఈ కథ ఎత్తుగడే చూద్దాం: 


"ఇంటి వెనుక నుండి మొదలయ్యే అడవి. పేరుకు అడవే కానీ, ఒక పచ్చని చెట్టు కూడా కనబడని ఆరుబయలు. చిన్న చిన్నచిట్టీతి పొదలు బొమ్మేడు,చిట్టికీసర చెట్లు. గట్టి ఎర్రటి నేల. చిన్నగాలికే నేల దుమ్మురేగి చెట్ల ఆకులు కూడా జేగురు రంగువేసుకున్నట్టు వుంటాయి."


- నాందీ శ్లోకంలోనే కథాంశం యావత్తూ సూచించడం సంస్కృతనాటక మర్యాద, సంప్రదాయం. ఈ కథారంభంలోనే అడవి కానిఅడవిని, ఆ వాతావరణాన్ని చిత్రించడం ద్వారా ఆ అడవి వంటి సోనా జీవితం, అరణ్యరోదన వంటి ఆమె ఆక్రోశం చెప్పేశారు వనజ.  


వర్ణన, శైలి, కథనంలో అంతర్భాగాలు. ఈ కాలం రచయితల్లో కరువౌతున్న వాటిల్లో భౌతిక వాతావరణ పరిసరాల వర్ణన పూర్తిగా కరువవుతోంది. ఆ భౌతిక వాతావరణాన్ని పాత్ర చిత్రణను జోడించికాల స్థల వస్త్వైక్యం సాధించడమే 'దుఃఖపు రంగు' విశిష్టత. అదిపచ్చాపచ్చాని అడవి కాదు, 'దుమ్మురేగి చెట్ల ఆకులు కూడా జేగురు రంగు...' పులుముకున్నాయి. సోనా కూడా తనదైన సహజత్వం మాసిపోయి, జేగురు రంగు జీవితాన్ని జీవిస్తోంది. మాట్లాడేటప్పుడు, అంటే మాటల్ని రాసేటప్పుడు అభివ్యక్తం లో కనబడే తీరునే శైలీవిన్యాసం అంటాము. 'దు:ఖపు రంగు' కథకిఒక మాండలికాన్ని కేటాయించే క్రమంలో నైపుణ్యాన్ని చూపించారురచయిత్రి. వివిధ ప్రాంతీయ, సామాజిక వర్గ మాండలీకాలగురించి అవగాహన, సాధికారతా లేకుంటే ఇది సాధ్యం కాదు. ఆసముచిత   ప్రయోగం వల్ల కథన సంవాదాలు రెంటికీ సహజసౌందర్యం సమకూరింది. 


సోనాని భూక్యా చావగొట్టి వీధిలోకి తోసేస్తాడు. "పలుపుతాడు దెబ్బలకి ఒళ్ళంతా పొంగింది సోనాకి. జ్వరంముంచుకొచ్చింది. నోరు పిడచగట్టుకు పోతోంది. ఎవరన్నా నీళ్ళుఇవ్వకపోతారా అన్నట్టు చూస్తూ వుంది. ఊరంతాసద్దుమణిగింది కానీ, గొంతులో చుక్క నీళ్ళు పడలేదు. ఆకాశంలోచంద్రుడికి మల్లే నడీధిలో సోనా."


- ఆకాశంలో చంద్రుడికి మల్లే నడీధిలో సోనా. ఎటువంటివాక్యమిది? "ఆకాశపు టెడారిలో కాళ్లు తెగిన... ఒంటరిఒంటెలాగుంది జాబిల్లి!" అన్నాడు కదా మహాకవి శ్రీశ్రీ (ఒక రాత్రికవితలో). యుగయుగాలుగా కవులకి ప్రేరణగా నిలిచిన చంద్రుడుకి ఆధునిక మహాకవి కొత్త ప్రతీకని అన్వయించాడు. అటువంటిదే వనజ తాతినేని చేసిన ప్రయోగం, ఇచ్చిన ప్రతీకకూడా. నిరాశ, నిస్సహాయత, నిర్వేదం, ఒంటరితనం - అన్ని అర్థాలు ఒక్కవాక్యంలో- "ఆకాశంలో చంద్రుడికి మల్లే నడీధిలో సోనా" - ఇంతకు మించి వనజ ప్రతిభని చెప్పడానికి ఏముంది? 

**​**

వసుధైక కుటుంబాన్ని కలగని, దాని సాకారానికి తపించే వనజ తాతినేని వంటి ఉత్తమ రచయిత్రి సాహిత్యం గురించి కాకుండా సాహిత్యేతర మైన సామాజిక కులీనతని ప్రస్తావిస్తున్నందుకునన్ను మన్నించాలి. కానీ అనివార్యం కాబట్టే తప్పడం లేదు. సగటు పారిభాషిక పదాల్లో చెప్పాలంటే, వనజ తాతినేనిఅగ్రకులానికి చెందిన రచయిత. సామాజికంగా అట్టడుగువర్గానికి చెందిన బడుగు, దళిత స్త్రీ గురించి, ఆ అభాగ్యుల జీవనంలోని దుస్థితి గురించి ప్రతిభావంతంగా కళ్లకు కట్టారు. 


నా దృష్టిలో అది చాలా గొప్ప విషయం. కానీ, దళితేతరులు, లేదాగిరిజనేతరులు దళితుల, లేక గిరిజనుల సమస్యల గురించిమాట్లాడటం, రచనలు చేయడం కూడదనే వాదనలు మనతెలుగు సాహిత్యంలో, మరీ ముఖ్యంగా అస్తిత్వ ఉద్యమాలు ఊపందుకున్న వినిపిస్తున్న మొండి వాదం. ఎవరి రచనలువారే రాసుకోవాలని అస్తిత్వ ఉద్యమాలు హోరు పెడుతున్నాయి. తనదికాని జీవితాలకు విస్తరించడమనే అభిలాష, ఆసక్తీ సాహితీకారులకు ఉండనక్కర్లేదని వాదాలరాయుళ్లు గొడవలగోదాల్లోకి దూకుతున్నారు. ఈ వాదనే సబబైతే, రెండో పెళ్లి చేసుకున్న భర్తతో వేగి, హింసలు పడితేనే 'Jane Eyre' నవల రాయాలని Charlotte Bronte ని దబాయించాల్సి వస్తుంది. 'Madame Bovary' గురించి మగాడివి అయిన నువ్వెలారాస్తావయ్యా అని మహారచయిత  Gustave Flaubert తో దెబ్బలాట కి దిగాలి. మన భారతీయ రచయితల విషయానికొస్తే,  హరిజనులు, దళితుల స్థాయి, దయనీయమైన వారి స్థితిగతులు, అంటరానితనం వంటి సాంఘిక దురాచారాలూ మీరెందుకురాశారని ముల్కరాజ్ ఆనంద్, రాజాజీ (సి.రాజగోపాలాచారి- తమిళం), శంకర్రావ్ ఖరత్ (మరాఠీ), కుం.వీరభద్రప్ప (కన్నడ) వంటి గొప్ప రచయితల్ని బోను ఎక్కించాలి.


మన తెలుగులో  1913లోనే వచ్చింది హేలావతి'' కథ. వెంకటపార్వతీశ్వరకవుల 'మాతృమందిరం'  వచ్చి నూరేళ్ళునిండిపోయింది.  ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ గారి ‘‘"మాలపల్లి'కికూడా నిండు నూరేళ్ళే కదా. 1925 లో శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గారి‘ పుల్లంరాజు’ కథ , 1931 లోని ‘సాగర సంగమం', 'ఇలాంటితవ్వాయి వస్తే', (1934 ) వంటి కథలు హరిజనుల సమస్యగురించే. అసలు గిరిజనుల గురించి కథలు రాసిన, రాస్తున్నవారికి ఆద్యులు చింతా దీక్షితులు గారు. సుగాలీలు, చెంచులు, ఎరుకలు, యానాదులు, కోయలు మొదలైన వారి జీవిత శైలినిఅత్యంత సహజంగా, దగ్గరగా చూపించారు- ‘సుగాలీకుటుంబం’లో.  ‘చెంచురాణి’ చెంచుల జీవితం, ‘అభిప్రాయభేదం’ యానాదుల కథ. 


రెండు మూడు దశకాల నుంచీ వెలుగులోకి వచ్చిన దళిత, స్త్రీ, మైనారిటి, ప్రాంతీయవాద అస్తిత్వ సాహిత్యోద్యమాలు వారివర్గాలకు చెందని రచయితలు, కవుల మీద నిషేధాజ్ఞలు విధించడం బాధాకరం. అస్తిత్వ చైతన్యాలు ఎవరి మూలాల్నివాళ్లు వెతుక్కునేందుకు దోహదపడటం ఎంత వాస్తవమో, ఆయాచైతన్యోద్యమాలకు చెందని సృజనకారుల్లో కొత్త స్పృహల్నికలిగించి, ఉత్తమోత్తమ కోణాల్ని ఆవిష్కరించే విధానాలకి తెరతీసింది. అట్టడుగు జీవుల ఆక్రందనలు, శ్రామికులనిస్సహాయత, అస్పృశ్యుల ఆవేదన, సంచారజీవుల బతుకుల్లో చీకటి వెలుగులు వస్తువులుగా స్వీకరించి, ఆ వస్తువులకి తగ్గ భాషని, యాసని, శిల్పాన్ని సాధించి, సంతరించే రచయితల వల్ల ఇంకా ఆ అస్తిత్వవాదాలకి మేలు జరుగుతుందని గ్రహించడం లేదు- వివాదాల వాదులు. 


ఒక రైటర్ కు భావపుష్టి, పలుకుబడి ఎంత ముఖ్యమో అంతకన్నాముఖ్యమైనది సాంస్కృతిక సంపద.  ఆ సాంస్కృతిక సంపద పుష్కలంగా ఉన్న రచయిత్రి వనజ. కాబట్టే, ఒక అట్టడుగు వర్గాలకు చెందిన స్త్రీ బీభత్స ... విషాద... కారుణ్యమైన కథనురాయగలిగారామె. పాత్రల సహజ ప్రవృత్తి, వాళ్ళకే తెలియని సైద్ధాంతిక మూలాల్లోంచీ కొన్ని భావప్రకటనల్ని పదాల్లో పలికించి పాఠకుడిలో cultural అడ్డుగోడల్ని కూల్చి, వస్తువులోని గాఢత, తీవ్రత అతనికి కలిగించి, సమస్య పట్ల తీవ్ర నిరసనలు పాటూసహానుభూతిని, రస స్పందన కలిగించేలా  'దుఃఖపు రంగు' రచించిన వనజ తాతినేనికి అభినందనలు. 


**​**​**

వీడియో యీ లింక్ లో...



12, ఆగస్టు 2021, గురువారం

Bow To The River!

 నదికి నమస్కరించని నా చేతులెందుకు!? 

ఆంగ్ల  అనువాదంలో... 

Bow To The River!

————————— 

What for my hands if they don't bow to the river!?


Breeze of the stream squalls, whereas the river sings. 


Peeping out at Goddess Kanakadurga's feet

the neck-ached waves turns towards the ocean.


Black cotton soils soaked in black water 

Inviting young sprouts in a swamp of joy


A muster of storks along with the fishermen focused on the downstream 

like Arjuna stares only at the bird's eye.


Pilgrims flock annually are euphoric to watch the flow

Nostalgia blooms in their eyes again.


Etiquette chides the desire to wash the feet at the river bank.


Since being humans brim with sin,

We do mind to leave our dirt in the waters of a holy river.


I want to bow while anointing on my head the waters of Krishnamma

That washes the sacred feet of Lord Mallanna


I want to consume that sacred water with devotional precision. 


Where were you born dear mother

How many cultures did you blossom?


How amazingly you bestow life to the moving & static

for the generations oscillate between boon & bane.


The culture of the river-ages is a civilized virtue.


Life like a fist of ash must drift away in the stream.


What for my hands if they don't bow to the river!?


మూలం : వనజ తాతినేని.





11, ఆగస్టు 2021, బుధవారం

మరణించే ప్రేమ వొద్దంటాను

 

మరణించే ప్రేమ యెంత గొప్పదైనా వొద్దంటాను. 

అసలు ప్రేమంటేనే వెయ్యిదిగుళ్ళు. 

వద్దని యెంత మొత్తుకున్నా అణాకాణీ చేయని తలపుల కొలువులు

ద్వారబందాలే లేని నాలుగు గదులలో స్వేచ్ఛగా తిరిగేసిన రోజులు

ధ్వని వినిపించని వలపు మంత్రాలు  అస్త్రాలు శస్త్రాలు చేయని గాయాలు తీపి కోతలు

ప్రేమంటే తనను తాను గాయపరచుకుని ఇంకొకరి ప్రేమను మలాముగా పూసుకోవడం

ఇన్ని దాటాక... 

ఎవరి మానాన వారిని వుండనీయదు పోనీ కలిసి బ్రతికినపుడు పాతబడకుండాను వుండిపోదు

ఇరువురి మధ్య క్రమక్రమంగా మరణించే ప్రేమ 

వెగటు కొట్టే ప్రేమ మనిషి కన్నా ముందే చచ్చిపోయే ప్రేమ వొద్దంటాను

రహస్యతంత్రులను మీటే ఆ మనో మార్దవం.. నందివర్దనమంత  చల్లనిది కానట్లైతే.. 

ప్రేమ యెంత గొప్పదైనా వొద్దంటాను.

మరణించే ప్రేమ యెంత గొప్పదైనా వొద్దంటాను.

ఓ దేశదిమ్మరి ప్రేమ  సంచారి ప్రేమ యెంత గొప్పదైనా వొద్దంటాను.

రెక్కలూడిన సీతాకోకచిలుకకు పూలరెక్కలు అతకవంటాను.



9, ఆగస్టు 2021, సోమవారం

నదికి నమస్కరించని నా చేతులెందుకు!?

ఏటి గాలి యెత్తి పోస్తుంది నది పాట పాడుతుంది

కెరటాలు కనకదుర్గ పాదాల వైపు చూసి చూసి 

 మెడ నొప్పి పుట్టి పుట్టి సాగరం బాట పట్టాయి. 

నల్లని నీరు తాగిన నల్లరేగడి నేలలు సంతోషపు చిత్తడిలో

నారుకు ఆహ్వానం పలుకుతున్నాయి

జాలరులతో పాటు కొంగల బారులు 

పక్షి కన్నును  మాత్రమే చూస్తున్న అర్జునుడిలా దిగువకుపారే నీటిపై దృష్టిని పెట్టాయి. 

 ఏటా వచ్చే యాత్రికులు ప్రవాహాన్ని చూస్తూ కుశాల పడుతున్నారు. 

వారి కళ్ళలో బాల్యం మళ్ళీ చిగురిస్తుంది. 

నది వొడ్డున దిగి  కాళ్ళు కడుక్కోవాలంటే జన్మ సంస్కారమేదో మందలిస్తుంది

నిండా కల్మషం వున్న మనుషులం కదా

పునీతమైన శుభ్ర నదీ జలంలో మన కాసారాలను వదల మనసు కాదు

మల్లన్న పాదాలు కడిగిన కృష్ణమ్మ ని నెత్తిన జల్లుకుని నమస్కరించాలనిపిస్తుంది 

మూడు ఉద్దరిణెల పాదోదకాన్ని భక్తితో సేవించాలనిపిస్తుంది. 

ఎక్కడ పుట్టావు తల్లీ 

యెన్ని సంస్కృతులను విలసింప జేసావు తల్లీ.. 

తరతరాలుగా ప్రమోద ప్రమాదాల మధ్య

యెన్ని చరచరాలకు బతుకు ఊతమిచ్చావు తల్లీ.. 

నది యుగాల సంస్కృతి నాగరికమైన సద్గతి 

పిడికెడు బూడిదగా మారి ప్రవాహంలో పడి  కొట్టుకుపోవాల్సిందే 

నదికి నమస్కరించని నా చేతులెందుకు!? 🙏




28, జులై 2021, బుధవారం

ప్రతి క్షణం నీదని...

 ప్రతి క్షణం నీదని....

ఉదయాన్నే సూర్యోదయానికి ముందే పడక మంచం దిగుతూ.. భూమి ఆధారంపై కాలూనిస్తూ.. నేను విశ్వసించిన భగవంతుడిని తలుచుకుంటూ”ఓం నమఃశివాయ” అనుకుంటాను జీవించడానికి మరొక కొత్త రోజును నాకు ప్రసాదించినందుకు కృతజ్ఞతగా.  మృతవస్త్రాన్ని కప్పుకున్న రాత్రి తిరిగి పురుడుపోసుకున్నట్టు జీవన అధ్యాయంలో మరొక కొత్త రోజు కొత్త వుత్సాహం అణువణువునా. 

తూరుపు ప్రసవించెను ఉదయభానుడు వికసించెను

మూగనేల పరవశించెను...

వెలుగును మనసారా లోలోనికి ఆస్వాదించాక పురా సంస్కృతి నాకు నేర్పిన సంస్కారాన్ని ఆచరణలో చూపుతాను. ఇంటిముందర ముగ్గు వేయడంలో మనం నిబిడీకృతం చేసుకున్న నిన్నటిరోజు ప్రతిబింబిస్తుందని నా నమ్మకం. ఉత్సాహంగా వుంటే పెద్దముగ్గులు వేస్తాను. ప్రశాంతంగా వుంటే కుదిరికైన చిన్న ముగ్గును కళాత్మకంగా వేసి చూసుకుని మురిసిపోతాను. చికాకుగా వుంటే మొక్కుబడిగా నాలుగు కర్రలు గీసి మమ అంటూ ముగిస్తాను. అంటే నిన్నటిరోజున నేను జీవించిన జీవితాన్ని యీరోజు నా వాకిట్లో ముగ్గు ఆచూకీ తెలుపుతుందన్నమాట. 

ఇక్కడ కళాత్మకంగా అంటే యేమి లేదు కొద్దిగా యెక్కువ చూపే శ్రద్ద అంతే! 

రోజులో కొన్నిగంటలు మొక్కలకు నా వూహల వూసులను విన్నమించుకుంటాను. పూవులకు నా కలల విందును ఆరగింపజేసి కనుల విందును మూటగట్టుకుంటాను. పమిటచెంగుతోనో చున్నీ కొంగుతోనో బిడ్డ ముఖంపై పట్టిన చిరుచెమటలను తుడిచినట్టు మొక్కలపై పడిన దుమ్ము ధూళిని శుభ్రం చేస్తూ వాటికి చందమామ కథలు చెపుతాను.

నా నేస్తాలు పుస్తకాలు. పుస్తకాలు చదవడమంటే అనేకమందిని చదవడమే! చదవడం అంటే ఆసక్తి తోనో ఆనందం కోసమో కాలక్షేపం కోసమో జ్ఞానం కోసమో. ఫిక్షన్ కానీ నాన్-ఫిక్షన్ కానీ ఆత్మకథలు ప్రపంచస్థాయీ సాహిత్యం యేదైనా కానీయండి పఠనానుభవం జీవితానుభవం అంత గొప్పదికాదు. నా అనుభనమే నా ప్రామాణికం. ఇతరుల అనుభవం లాంటిదే పఠనానుభవం. ఇదంతా కలసి నేనూ నా ధృక్ఫథం. 

ఈ ప్రపంచం మానవుల ముసుగేసుకున్న రాక్షసులతో నిండివుంది అనుకోవడం చాలా తేలిక. అదే మనిషికి మనం కూడా నమూనా నే కదా! ఒంటరిగా గడపడం యిష్టం. సమూహంలో వున్నా సరే! కొత్త ఆలోచనను పంచే మాటలు మాట్లాడటానికి వ్రాయడానికి మాత్రమే యిష్టం చూపుతాను. నాతో సంభాషించేవారితో నా మాటలో ప్రేమను హెచ్చరికను సానుభూతిని మాత్రమే పంచుతాను. నేను ఆవేశాన్ని అణుచుకోలేను. నిర్మొహమాటంగా నా అభిప్రాయాన్ని వెల్లడిస్తాను. అందుకే నన్ను శత్రువుగా భావించే మిత్రులెక్కువ నాకు. స్వార్ధం మోసం కపటం లేని తావులెక్కడ? అని ప్రశ్నించుకుని.. యెవరికి వారు కొంత తగ్గించుకుంటే బాగుండును కదా, యితరుల కొన్ని ఆకాంక్షలు నెరవేరతాయి అనుకుంటాను. 

మనకు వార్తలలో వెలిగే మహిళలు కాదు సమాజంలో సగభాగమైన స్త్రీలు కావాలి. ఆ రోజులు రావాలి. అందుకోసమే యీ చిన్నపాటి రాతలు. సమాజాన్ని పిల్లల దృష్టితోనూ స్త్రీల దృష్టితో చూసినట్లైతేనే.. మనకు చాలా అర్దమవుతాయి. మితిమీరిన జ్ఞానం అహంకారమూ శాంతినివ్వదు. జ్ఞానం అనేది మృగతృష్ణ. నూతన ఆవిష్కరణలు అభివృద్ధి పథంలో వుంచగలవేమో కానీ శాంతిని ప్రసాదించవు. 

కొబ్బరిచెట్టుకు అల్లుకున్న తమలపాకు తీగ నిమ్మచెట్టు కింద పచ్చగా పెరిగే అల్లం పంట జామచెట్టుకు అల్లించిన దొండతీగె సపోటాచెట్టు యిచ్చిన ఆసరాతో విరగకాసిన పొట్లతీగ. తను బతుకుతూ మరొకరికి యిస్తున్న వూత. ఇంతకన్నా జీవన తాత్వికత యేముంది? 

ప్రకృతికి దగ్గరగా జీవించిన సమయమే మనం ప్రతి క్షణం జీవించడం... జీవించే ప్రయత్నం చేయడం. 

(ఇంకా వుందీ.... మోనోలాగ్)



10, జులై 2021, శనివారం

హృదయం కఠినం కాకపోతే..

ఈ మధ్య నాకు మా అబ్బాయి బహుమతిగా కొంత రొక్కం పంపాడు.
 కొత్త కథల పుస్తకం ప్రచురణ చేయించుకో అమ్మా అన్నాడు. 

 వద్దమ్మా,నాకు నిరాశగా వుంది. ప్రచురణకర్త లే అమ్మకాలు నిరాశాజనకంగా వున్నాయి, వద్దు అన్నారని చెప్పాను. 

 అయితే నీ కథలన్నింటిని వొక్క ఆంగ్ల పదం రాకుండా పూర్తి తెలుగు వచనంలోనే మళ్ళీ వ్రాయి, చాలా బాగుంటుందని అన్నాడు. 

 “ఎందుకలా.. నేనలా వ్రాయలేను” అన్నాను. 

 మన తెలుగు వివిధ భాషలు కలసి సంకరమయం అయిపోయింది. అలా అచ్చ తెలుగులో వ్రాసే వాళ్ళు యిపుడు కూడా వుంటే బాగుంటుందమ్మా అన్నాడు. 

 దానివల్ల ఉపయోగం యేముంది ఆ భాష కావాలంటే యాభై యేళ్ళ వెనక్కి వెళితే చాలు మన సాహిత్యమంతా సంకరం కాని తెనుగులో లభ్యమవుతుంది అని చెప్పాను. అబ్బాయి ఆలోచనల్లో స్పష్టత లేదు కానీ యేదో ఆరాటం వుంది. 

 నా మట్టుకు నేను రకరకాలుగా వ్రాస్తాను. వాక్యం ప్రారంభంలో తప్ప మధ్యలో అచ్చులు వాడను. ముందుగా చలం గారు విశ్వనాధ సత్యనారాయణ గారు కుప్పిలి పద్మ గారి వ్రాతలలో యిలా చూడవచ్చు. వి.ఎ.కె.రంగారావు గారు యిదే సరైనదని వారి స్వహస్తాలతో వ్రాయడం చూసాను. అప్పటినుండి యిలాగే వ్రాస్తూవుంటాను. (విసుగనిపించినపుడు వదిలేస్తాను. వ్రాతలో సౌఖ్యం చూసుకుంటాను) 

 ఇంతకూ.. నా కొడుకిచ్చిన బహుమతి రొక్కం 50,000/ ను కరోన సమయంలో లేమి చుట్టుకుని కటకటలాడుతున్న వారికి వైద్య సహాయానికి మరియు పుణ్యక్షేత్ర దర్శనాలకు వెళుతూ మరికొందరిని తీసుకుని వెళ్ళడం అన్నదానం చేయడానికి పెద్దలకు వారికి అవసరమైనవి కొని పెట్టడానికి ఖర్చు చేసాను. పుస్తకం వేసి వాటిని యెదురుగా పెట్టుకుని వేదన చెందటం కన్నా యిది యెంతో విలువైన శ్రేష్టమైన పని అని నా మనసు చెప్పింది. 

ఇంకా చాలా వాగ్ధానాలున్నాయి. స్వీయ సంపాదన లేదు. సృష్టించుకోవడానికి అనుకూల సమయం కాదు. రెండింటిలో చేయి పెట్టి కాల్చుకున్నాను కూడా. మితిమీరి ఖర్చు పెట్టకుండా వుండటం కూడా అవసరం. పొదుపు చేయడం కూడా ఆర్జించడం లాంటిదే. అదొక ఆదాయమార్గం అని నా స్థిరమైన అభిప్రాయం. 

 ఎదుటివారు కష్టాలలో వుంటే నాకు బాధ కల్గుతుంది. ఎక్కడ మాట యిచ్చేస్తానో అని భయపడుతూనే వుంటాను. అన్నాక యివ్వాలంటే అబ్బాయిని అడగాలి కదా.. అందుకే పంట డబ్బులు కాకుండా ఇంకా గిఫ్ట్ గా మనీ పంపుతాడు. అబ్బాయికి అమ్మ సంగతి తెలుసు. మన చేయి వాహకమే కదా అంటూంటాను.మాట యిచ్చి చాలాసార్లు యిబ్బంది పడ్డాను.అవసరమైన అత్యవసరమైన ఖర్చులను కూడా వాయిదా వేసుకున్నాను. ఈ విషయం గొప్ప కోసం వ్రాసుకోవడం లేదు. నా బలహీనత వెలిబుచ్చుకోవడం అంతే! హృదయం కఠినం కాకపోతే కూడా అవస్థలే!జాగురుకలై వుండాలి తప్పదు.

 ఏ ఆలోచనైనా క్రియా రూపంలో కనబడకపోతే అది వృధా క్రింద లెక్క. నా యీ ఆలోచనలు వెలిబుచ్చడం కూడా వృధాయేనేమో! నాకైతే తెలియదు. చేయడానికి పనిలేక యీ .. యీ వ్రాతలు.

1, జులై 2021, గురువారం

నాకు నచ్చని నా కథ

నాకు నచ్చని నా కథ “ ఆవలివైపు”

రచయిత కూడా తను వ్రాసిన కథలను పాఠకుడిలా చదువుకోవాలని సెల్ఫ్ ఎడిటింగ్ చేసుకోవాలని అపుడే కథను మంచి శిల్పంతో చెక్కినట్లు అని కొంతమంది సూచనల ద్వారా తెలుసుకున్నాను. “ఏది ఉత్తమ రచన”  పిలకా గణపతిశాస్త్రి గారి వ్యాసం చదివి చాలా విషయాలపట్ల అవగాహన పంచుకున్నాను.

 కథలలో మనుష్యులను మరీ ఉదాత్తంగానో, దుర్భలంగానో, దుర్మార్గంగానో చిత్రీకరించడం నాకు యిష్టం వుండదు. అందుకే ఈ  “ఆవలివైపు” కథని వ్రాయలని అనుకున్నప్పుడు సర్వసాక్షి కోణంలో వ్రాయాలనుకున్నాను. కథని రెండు మూడుసార్లు తిప్పి వ్రాసాను కానీ వేరొకవిధంగా మార్చలేదు. పాత్రలకు పేర్లు కూడా అనవసరం అనిపించింది. ఇతివృత్తం నచ్చకపోవడం కూడా వొక కారణం. నాకు నచ్చలేదని లోకం ఇంకో విధంగా లేదు కదా అన్న అసహనం ఇంకోవైపు.. ఈ కథ పత్రికలో ప్రచురణకు యెంపికై వుంటే బాగుండేది కానీ యెంపిక అవక నన్ను నిరాశ పరిచింది. జీవితాలు వేరు కథలు వేరు అని ఈ కథ వ్రాసాక మరీ అర్ధమైంది.

ఈ కథ నేను వ్రాసినదే అయినా నాకు నచ్చని కారణం ఏమిటంటే... ఈ కథలో దీన స్థితిలో వున్న గర్భిణి స్త్రీ చెత్తకుండీల దగ్గర ఎంగిలి విస్తళ్ళలో ఆహారం యేరుకుని తింటున్న యువకుడు. వీరు నిర్దయ చూపిన సమాజం యొక్క శకలాలు. ఈ స్థితిలో వున్న వ్యక్తులను కథ కోసం వాడుకున్నందుకు నేను సిగ్గుపడ వలసిన విషయం. ఇక మూడవపాత్ర డ్రైవర్ ను కూడా దుర్మార్గంగా చూపాల్సిరావడం. ఈ కథలో ఒకే ఒక పాత్ర  జాలి దయ మానవత్వం చూపించే పాత్ర NRI పాత్ర. ఆ పాత్ర కూడా ఖంగుతింది. మనుషులపై వున్న నమ్మకం సన్నగిల్లింది. ఏ కూస్తో కాస్తో ధనవంతుల పట్ల వ్యతిరేకత చూపిస్తూ మంచిని ప్రకటించిన డ్రైవరు కూడా తన అవసరాల కోసం డబ్బుకు కక్కుర్తి పడి దీన స్థితిలో వున్న యువకుడి దగ్గర వున్న డబ్బు కోసం వెనక్కి వెళ్ళడం. 

ముగ్గురు పేదవారిని  వారి స్తాయిని స్థితిని రచయిత అవమాన పరిచి రెండు పాత్రలకు ఉదాత్తతను అపాదించి.. అంతలోనే  NRI పాత్రకు  ఇతరులకు  సాయం చేయడం పట్ల పూర్తి విముఖతను అపాదించడం భావ్యమనిపించలేదు. మనిషిలో  యే మాత్రం దయ జాలి లేకుండా యితరులకు సహాయం చేయకుండా రాతి మనుషులుగా చిత్రీకరించడం తగదు. ఇకపోతే ఈ కథలో తల్లి పాత్ర ఇతరులకు సహాయం చేసే గుణం వున్నప్పటికీ కూడా తన చుట్టూ వున్న పరిసరాల పట్ల మురికి మనుషుల పట్ల వున్న అసహ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తూనే వుండటం. అది పాత్ర స్వభావం. కథ ముగింపుకు వచ్చేసరికి యే  మాత్రం పాజిటివ్  లేకుండా నెగెటివ్ గా ముగియడం నా అసంతృప్తికి కారణమైంది. 

ఈ కథలో వున్నట్టు  100 % వాస్తవం వున్నా జరిగినా కూడా... కొంత కల్పితం జతచేర్చి..  డ్రైవర్ పాత్రను మరొక విధంగా చిత్రీకరించి పేదల పట్ల రచయితకు కొంత గౌరవభావం వున్నట్టుగా వ్రాసి వుండేదాన్ని. అలా చేయకపోవడం వలన  కథలో రచయితగా నా దృక్ఫదం తేటతెల్లమైంది. అందుకే నాకు ఈ కథ నచ్చలేదు అన్నాను. వేరే కథ వ్రాసేటపుడు రచయితకు కొన్ని బాధ్యతలు వుంటాయని అర్దం చేసుకుంటూ వ్రాస్తాను.

30, జూన్ 2021, బుధవారం

రహస్యాల అర


ఏదైనా లోన దాచుకున్నంత కాలం...  పరిమళాన్ని దాచుకున్న మొగ్గ లాగా అది కేవలం మనదీ.. మనకు మాత్రమే సొంతమైనది. 

పెదవి దాటినా.. పాళీ కదిలినా.. కీ బోర్డ్ చప్పుడు చేసినా.. కుడి చేతి చూపుడు వేలు ఒక క్లిక్ మనిపించినా  వికసించిన పుష్పం నుండి వెలువడిన పరిమళంలా అది మరికొందరిది అందరిదీ.. 

రహస్యపు పొరలు  విప్పకుండా దాచుకున్న అనేకానేక ఆలోచనలు మనసు మమత అన్నీ మన వ్యక్తిగత సంపద. ఎవరూ దోచుకోలేని సంపద.  మనిషి ఒగ్గి ముడతలు  పడ్డ చర్మం క్రింద దాగున్న నరాలలో ప్రవహించే రక్తంలా అవి చేతనమైనవి. మరణించిన కణాల స్థానాన్ని భర్తీ చేసే సరికొత్త కణాల్లాంటివి. రోజు రోజుకూ సరికొత్త రూపం దాల్చి ఇది ఇలా కాదు అలా అది మరోలా అంటూ అమీబా లా ఆకృతి మార్చుకుంటూ మనకు మాత్రమే సొంతమైన ఆస్థి. 

అందుకే అంటారు.. వయస్సు పెరుగుతున్న కొద్దీ నోరు తెరవడం తగ్గాలి అని. 

మనం విపరీతంగా ప్రేమించే వారు మనను సరిగా పట్టించుకోవడం లేదని భావన కల్గినా అది నిజమే అయినా అబద్దమైనా.. అది జీర్ణం చేసుకోడంలో విఫలమైతే అప్పటికప్పుడు పుట్టుకొచ్చే కన్నీరు పై పై ఆరోపణలు అన్నీ మన మనసును ఆలోచననూ పట్టి ఇచ్చేవే! 

అందుకే ఆలోచనల ముంత పగలకూడదు.. ప్రకటనల తాళం బద్దలకొట్టకూడదు..సిల్లీ థింగ్స్ అని పలుచన కాకూడదు. .. కొంత దాచుకోండి.మీ  విలువైన సంపదను మీరే అనుభవించండి. అంతర్ముఖులై వుండటానికి సాధన చేయాలి. 

అని యెన్నో అనుకున్నానా.. 

హృదయం యెంత పిచ్చిది..  ముడి విప్పొద్దు అంటూనే   యెంత త్వరగా బట్టబయలై పోతుందో. అనేక సంశయాలు భయాలను దాచుకోలేక  యిష్టమైన వాళ్ళ ముందు బయటపడి పోతుందో! అది ఆలోచనకు ఎంత విభిన్నంగా వుంటుందో.. కదా!   

అప్రయత్నంగా.. మేరా దిల్ బి కిత్నా పాగల్ హై.. అని మనసు  ఓ  అంతర్ముఖి  పాట పాడుకుంది.. 

మనుమరాలిని చూడటానికి  వెళ్ళడానికి వేగిరపడుతున్న పడుతున్న మనసు వెళ్ళలేని నిస్సహాయత కలగలసిన అసహనంలో కొడుకుతో కాస్త మాట్లాడి ఎక్కువ పోట్లాడి అర్దం లేని ఆరోపణలెన్నో చేసాక.. కాసిని కన్నీళ్ళు కార్చాక తేలికైన హృదయంతో .. యిలా అనుకున్నాను.

నా కొడుకు సహన సముద్రం. అమ్మను బిడ్డలా వొడిలో పడుకోబెట్టుకుని ప్రేమగా వెన్ను నిమిరినట్లు వొదార్పు వచనాలతో సాంత్వన కల్గించాడు. మరి అమ్మను యెవరు అర్ధం చేసుకుంటారు బిడ్డ తప్ప. 

 అసలు విషయం యేమిటంటే... తగుదునమ్మా అంటూ అన్నీ బయట పెట్టకూడదు.. కొన్ని దాపెట్టుకోండి అనేది కూడా అవసరమైన మాటే. ఎవరికి వారు అనుభవంలోకి తెచ్చుకుని చూడండి. మీకే తెలుస్తుంది. రహస్యపు అర యెంత ఆనందాన్నిస్తుందో!

27, జూన్ 2021, ఆదివారం

ముద్దు బంగారమే..

 💕నిహిర బంగారమే💕


ముద్దు బంగారమే మా అమ్మ మినుకు బంగారమే 

చిన్ని బంగారమే తల్లి జినుగు బంగారమే 

ముప్ఫై మూడొంకర్ల మూతి వయ్యారాల 

ముప్పొద్దు మురిపాల మేలిమి బంగారమే   

ముద్దు బంగారమే మా అమ్మ మినుకు బంగారమే 


రెప్పలు కొంచెం ఎత్తి చూసిందంటే

కనబడే మోము నిండు బంగారమే తల్లి 

యిట్టే చప్పున  కళ్ళు చిలిపిగ చికిలించేసి 

అప్పుడప్పుడు అదును జూసి రాగాలు తీసి 

అంతలోనే గుప్పెడు గారాలొలకబోసి 

ముద్దు బంగారమే మా అమ్మ మినుకు బంగారమే


పెడ చూపు చూసేమంటే  అలవిగాని అలక జూపి 

ఆవైపు చూళ్లేదంటే చుర్రున చినబోతుందీ చిలక  

పోరు బంగారమే పిసరంత హోరు బంగారమే 

నిహిర పేరు బంగారమే చిత్కళ తీరు బంగారమే 

ముద్దు బంగారమే మా అమ్మ మినుకు బంగారమే


చిట్టి పాదాలెత్తి  నాన్న గుండెలను తంతుంటే నాన్న 

తనువంత మురిసేను వాత్సల్యం వర్షమై కురిసెను  

అమ్మ జుట్టును పీకుతూ వుంటే ఆమెకు పట్టలేని పులకింతై 

ఆ కనుల వెలుగు పుత్తడి పూవులై మెరిసేను    

ముద్దు బంగారమే మా అమ్మ మినుకు బంగారమే 


మణితునకలంటి గోళ్ల కొనల తోటి అత్త

తన పాల చెక్కిళ్లు  మీటుతుంటే పాపాయి చెప్పెను 

అర్దమవని కబుర్లు అనేకమ్

ఆకలి అయ్యిందంటే అరక్షణం ఆగక 

ఆగమేఘాలపై అమ్మ ఉరికి రాకుంటే కనుమీను దోయి 

కనక ధారలు గట్టి ఇల్లంతా తడిసింది 

బొజ్జ నిండిన తడవునే ఆ తడిసిన మోము 

వజ్రపు తునకలా తళుకున మెరిసేను 

తిక్క బంగారమే నువుగింజ ముక్కు బంగారమే 

బుగ్గ బంగారమే ఇంచక్కని చుక్క బంగారమే


ఆదిభిక్షువుకు జ్ఞాన భిక్ష పెట్టిన అమ్మ  బంగారమే 

కరుణించేను ఆ తల్లి మా ఇంట తన రూపున  

మా చిత్కళ  తల్లి బంగారమే

మా ఇంట వెలసిన  మాట బంగారమే    


ముద్దు బంగారమే మా అమ్మ మినుకు బంగారమే 

నిహిర బంగారమే మా చిత్కళ తీరు బంగారమే..

ముద్దు బంగారమే మా అమ్మ మినుకు బంగారమే

చిన్నితల్లి బంగారమే నా తల్లి బంగారమే..


అన్న ప్రసాద స్వీకరణ (అన్నప్రాసన) సందర్భంగా ... 

ప్రేమతో.. నాయనమ్మ 25/10/2020. విజయదశమి.


ప్రతి ఒక్కరూ చదవదగిన కథలు ’’రాయికి నోరొస్తే’’

రాయికి నోరొస్తే కథా సంపుటి సమీక్ష -మంజు యనమదల

 వనజ వనమాలి బ్లాగర్ గా అందరికి సుపరిచితులైన తాతినేని వనజ కథల సంకలం "రాయికి నోరొస్తే"లో కథలను చదువుతుంటే ఆ పేరెందుకు పెట్టారో అర్ధం అయ్యింది. తన చుట్టూ ఉన్న సమాజంలోని కష్టాలు, కన్నీళ్లు చూసి రాయిలా మారిన మనసుకి మాటలొస్తే అచ్ఛం ఈ రాయికి నోరొస్తే కథల్లోని పాత్రలే మన నిజ జీవితంలోని మన అనుభవాలే అనిపించక మానవు.  

ఇక కథల్లోని వెళితే ఆనవాలు కథలోని పేరు కూడా చెప్పుకోలేని ఓ భార్య చాటు భర్త, కొడుకుగా తన తండ్రికి అవసానదశలో ఆసరా కాలేక పోవడంలో పడే వేదనను, ఆస్తులు అడగడానికి పల్లెకు వెళుతూ గుండె లోతుల్లో దాగిన జ్ఞాపకాలను తడుముకుంటూ చివరికి తన కర్తవ్యాన్ని అద్భుతంగా నిర్వహించడాన్ని హృద్యంగా చెప్పారు. 

కాళ్ళ చెప్పు కరుస్తాదిలో పల్లెలోని ఆచారాలు, కట్టుబాట్లను, కులాల అహంకారాలను చెప్తూనే పల్లె మనసుల అభిమానాన్ని తమ దగ్గర పని చేసిన చిన్న పిల్లాడు యజమానురాలు తనపై చూపిన అభిమానానికి గుర్తుగా మథర్స్ డే రోజున అమ్మగా భావించి చీర పెట్టి ఆశీర్వదించమనడంలోని అనుభూతిని చక్కగా చెప్పారు. 

వెన్నెల సాక్షిగా విషాదంలో కులాల పట్టింపులకు బలైన ప్రేమను అందమైన మనసు పాటలతో దరి చేరని లేఖలో విషాదాన్ని వినసొంపుగా వినిపించారు. 

కూతురైతేనేంలో ఆర్ధిక బంధాలలో పడి ఎందరో పిల్లలు దూరమౌతున్న అనుబంధాల విలువలను ఓ తల్లి మనసు తన కూతురు గొంతానమ్మకోరికలను తీర్చడానికి ఆత్మార్పణ చేసుకోవడం చదువుతుంటే మన మనసులు కంటతడి పెట్టక మానవు. 

జాబిలి హృదయంలో మనసులు కలసిన బంధాలకు ఏ మతాలు, కులాలు,కట్టుబాట్లు అడ్డు రావని అద్భుతంగా చెప్పారు. ఇక ఈ సంపుటి పేరైన రాయికి నోరొస్తే కథలో నిజానికి నమ్మకానికి మూలమైన అమ్మానాన్నా బంధంలో హక్కులకు, బాధ్యతలకు మధ్య అహానికి, ఆత్మాభిమానానికి తరతరాలుగా జరుగుతున్న సంఘర్షణను చెప్పడంలో సఫలీకృతులయ్యారు. 

సంస్కారంలో ప్రతి మనిషికి,మతానికి మధ్య ఉండే విభిన్న ఆలోచనాసరళిలో ఉన్న ఆంతర్యాలను గౌరవించడం ఎలానో చెప్తూ, మనుష్యులు తనువు చాలించినా వారి అభిప్రాయాలకు విలువ ఇవ్వమని చెప్పడం చాలా బావుంది. 

`కంట్రీ ఉమెన్ కూతురు కథలో మన సంప్రదాయపు కట్టుబొట్టు విలువను చెప్తూ అసలైన అందం ఆత్మ విశ్వాసంతో కూడిన వ్యక్తిత్వం అని చెప్తూ నేటి యువత వేగానికి అడ్డుకట్ట వేసే ప్రయత్నం చేసారు. 

స్నేహితుడా నా స్నేహితుడాలో మనసు స్నేహాలు, రహస్య స్నేహాల మధ్యన పెరుగుతున్న అంతర్జాలపు వారధి, భావాల పంపకంలో ఆత్మల బంధాన్ని, అసలైన స్నేహాన్నిఅలవోకగా చెప్పేసారు. 

పాట తోడులో మానవత్వానికి, తోటి మనిషికి సాయపడటానికి గొప్ప కుటుంబంలోనే పుట్టనక్కరలేదని, ఆదుకునే మనసుంటే చాలని, ఇంకెన్నాళ్ళీ కథలో గుడిసెల్లో బతుకుల బాదరబందీలు, ఆడది ప్రేమను పంచడంలోనూ అదే కోపం వస్తే, తన సహనాన్ని పరీక్షిస్తే ఆదిశక్తిగా ఎలా మారుతుందో, మారాల్సిన ఆవశ్యకతను వివరించారు. మహిన్ లో చదువుకోవాలని ఉన్న ఓ పసి మనసు కుటుంబ పరిస్థితుల మూలంగా ఆగిన తన చదువు కోసం ఏం చేయడానికి నిర్ణయించుకుందో చెప్పడంలో ఆ భావోద్వేగాలు పలికించడంలో మనం రోజు చూసే సంఘటనలే కళ్ళ ముందు కనిపించేటట్లు చేసారు. 

మర్మమేమిలో మతాచారాలను అడ్డు పెట్టుకుని కొందరు ముసుగు వేసుకుని ఎలా మోసం చేస్తున్నారో దానికి పర్యవసానం మంచివాళ్ళు శిక్ష అనుభవించడం గురించి చాలా బాగా చెప్పారు. 

ఇంటిపేరుతో ఓ అతివ మనసులోని ఆవేదన తండ్రి, భర్త, కొడుకు వంటి బంధనాల నుంచి తనకంటూ ఓ అస్థిత్వాన్ని ఏర్పరచు కోవడానికి చేసిన ప్రయత్నం కనపడుతుంది. పలుచన కానీయకే చెలీలో స్నేహం ముసుగులో ఈర్ష్యను, అసూయను బయటపడకుండా పబ్బం గడుపుకునే ఈనాటి ఎన్నోకుటిల మసస్తత్వాలను, బేగం పేట్ ప్యాలస్ ప్రక్కనలో మన హడావుడి జీవితాల్లో మనముండి, మన దగ్గర పని చేస్తున్నవారి మానసిక స్థితిని అంచనా వేయలేని పరిస్థితులను, దూరపు కొండలు నునుపన్న అమెరికా వీసా జీవితాలను ప్రత్యక్షంగా చూసిన అనుభవాన్నిచక్కగా అక్షరీకరించారు. 

లఘు చిత్రంలో మనం చూసే మనిషిలో మనకి తెలియని మరో కోణం ఉంటుందని తెర మీద కనిపించే జీవితాల్లో ఆ తెర వెనుక విషాదాన్ని పరిచయం చేయడం, వేశ్యల మనసు కథను వినిపించడం, ఇల్లాలి అసహనంలో పట్టణవాసంలో అపార్ట్మెంట్ జీవితాలు, అసహనపు ఘట్టాలు భరించే ఓ సగటు ఇల్లాలి మనసు ముచ్చట్లు, గడప బొట్టులో అర్ధం లేని సంప్రదాయాలకు మనం ఇచ్చే విలువల గురించి, ఇప్పుడు కూడా రావా అమ్మాలో తనలో తాను మథనపడుతున్న కూతురికి దూరమై తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో రెండో పెళ్లి చేసుకుని కూతురికి దగ్గర కాలేని తల్లి వేదన, బయలు నవ్విందిలో అవసరాలకు జ్ఞాపకాలను నరుక్కోవడం, నా అన్న బంధాలను తెంపుకోవడం వెనుక ఎంత విషాదం పెద్దల మనసుల్ని మెలిపెడుతుందో, ఆమె నవ్వులో అవసరానికి ఎలా వ్యాపారం చేయాలో, పురిటిగడ్డ కూలి బతుకుల్లో కష్టాలు, మగ బిడ్డ కోసం తపనతో భార్యనే కోల్పోవడం, లాఠీకర్ర కథల్లో బంధాల విలువలు, వ్యక్తిగత, ఉద్యోగ బాధ్యతలు ఎలా ఉండాలనేది సహాజ పాత్రలతో చక్కని శైలిలో చెప్పారు. ప్రతి కథలోనూ మనచుట్టూ తిరిగే పాత్రలతో, మనకు అలవాటైన, దగ్గరైన అనుభవాలను ఇవి మనం చూస్తున్నంతగా లీనమైపోయేటట్లుగా సహజంగా చెప్పడంలో రచయిత్రి కృతకృత్యులైయ్యారు. ప్రతి కథలోనూ మానవీయ దృక్పథం కనిపిస్తుందనడంలో అతిశయోక్తి లేదు. ప్రతి ఒక్కరు చదవదగ్గ పుస్తకం ఈ " రాయికి నోరొస్తే ".

26, జూన్ 2021, శనివారం

ఈ మనుషులకు ఏమైందసలు !?

రైతుల దగ్గర పంట కొనండి వారికి సాయపడండి అనుకుంటున్నాం. పండించిన రైతు దగ్గర కిలో బీరకాయలు Rs/ 60 తీసుకుంటున్నారు. అరకేజీ బీరకాయల్లో వొకటి పెద్దది మరొకటి చిన్నది. పెద్దకాయ ముదిరింది గట్టిగావుంది పీచుకట్టింది.. డోర్ డెలివరీ ఇచ్చి వెళ్ళిపోయారు.(plastic బకెట్ క్రిందకు వేలాడేస్తే అందులో వేసి వెళ్ళిపోతారు) ఆ ముదురుకాయ చెత్తబుట్ట పరం చేసి చిన్నకాయతో ఉల్లిపాయ కలిపి వండుకుని ఆ పూటకు కూర మమ అనిపించాను. 

పేకెట్ పాలు వాడవద్దని డాక్టర్ సూచిస్తే గేదెపాలు లీటర్ 80 రూపాయలు లెక్కన పోసి వెళతాడు వొకతను. కాఫీ కని కొద్దిగా పాలు కాయటానికి పొయ్యి మీద పెట్టగానే ఢాం ఢాం అనే శబ్దాలతో ఆ పాలు విరిగి దబ్బలై పోతాయని సందేశం వస్తుంది. మళ్ళీ పాల పేకెట్ల కోసం బజారున పడాలి. అప్పటికీ ముందే చెప్పాను. మీకు పాలు లభ్యత వుంటేనే పొయ్యండి. దొరకక పోతే చెప్పండి. అంతే కానీ కల్తీ పాలు పొయ్యొద్దు అని.  మాటకు మాత్రం అలాగే అంటారు. వారంలో నాలుగు రోజులు ఇదే తంతు. అసలు పాలు పాలపదార్దాలు మానేస్తేపోతుంది.. అనుకుంటా. స్యయంగా గేదెలను మేపుకుని పాలు పిండుకుని తాగగల్గితే పాల జోలికి వెళ్ళాలి లేకపోతే లేదు అని నిర్ణయించుకోవడం వుత్తమం. 

అపుడపుడు పొలం చూసుకోవడానికి వెళతానా.. ఒక యేడాది కాలంలో పంట పంటకి దున్నినప్పుడల్లా హద్దులను చెరిపేసి ఒక అడుగు వెనక్కి జరిగి గనెం రూపురేఖల్ని మార్చేసారు.  ఇలా యెలా చేస్తారు. రోజూ చూసే నువ్వు గమనిస్తావు కదా.. వారిని అడ్డుకోవడమో లేదా మాకు తెలియజేయడమో చేయాలి కదా అని కౌలుదారుడిని గట్టిగా కోప్పడితే.. ఆయనకు మతిస్థిమితం లేక అలా చేస్తుంటాడని అంటున్నారు. యాక్సిడెంట్ జరిగి కోలుకున్నప్పుడు నుండి విపరీతంగా ప్రవర్తిస్తున్నాడంట. ఇపుడు వాళ్ళ వాళ్ళే లైన్ లాగి గనేలు వేసుకుందామని అంటున్నారు. రెండురోజులలో ఆ పని చేయిద్దాం కబురు పెడదాను రండి అని అంటాడతను. 

హద్దులు చెరిపేసి ఇతరుల పొలం తమ దాంట్లో కలుపుకోవాలను వ్యక్తి గతంలో పైకి క్రిందకు ఐదు సెంట్లు భూమిని కలుపుకుని వున్నాడు. రీ షెడ్యూల్డ్ చేయడానికి నేను అఫ్లికేషన్ పెట్టుకుని సర్వేకి వెళితే సర్వేయర్ మీ పొలంలో వాళ్ళది ఐదు సెంట్లు కలిసి వుందని వారి భూమిలో మార్క్ చేస్తే మీది తప్పు కొలత మా పొలంలో కలసిందని యెలా చెబుతారు పడమటి పక్క ఉత్తరం పక్క కలిసి వుందేమోనని గొడవ పడి.. నోరు పారేసుకున్నాడు. ఇక ఇది తేలదండీ.. మీరు కలెక్టర్ కు అర్జీ పెట్టుకోండి. గ్రామ అడంగళ్ మ్యాప్ తెచ్చి ఈ సర్వే నెంబర్ లో వున్న పొలం అంతా కొలిస్తే కానీ ఇది తేలదు అని క్లోజ్ చేసాడు సర్వేయర్. ఆడవాళ్ళు భూమి సమస్యలపై వివరణ కోరితే పురుషులు ఈ ఆడాళ్ళకు ఏమి తెలుసు అని  లోలోపల హేళన చేస్తూ పైకి నిర్లక్ష్యపు మాటలు,  అవమానించే లకారాలు మాట్లాడతారు. కష్టార్జితంతో కొనుకొన్న పొలాన్ని ఆక్రమించుకుంటే ఎంత బాధో నొప్పో వాళ్ళకెలా తెలుస్తుంది. వాళ్ళకు తాత ముత్తాలనుండి వచ్చిన ఆస్థి చాలక పక్కనోడి పొలం ఆక్రమించుకోవడం. అడిగితే అవమానించడం. ఆ మాటల వల్ల ఎంత అవమానం వేసిందో నాకు. వారం రోజులు మాములు మనిషిని కాలేకపోయాను. ఏడ్చాను కూడా. 

అసలు ఆ పొలం కొన్నప్పుడే మేము కొలతలు వేసి హద్దులు వేసుకుని అపుడు రిజిస్ట్రేషన్ కి వెళ్ళాల్సింది. బంధువులే కదా.. 60 ఏళ్ళ పై బడిన ఒరిజినల్ డాక్యుమెంట్ లింక్ డాక్యుమెంట్స్ ఇసి అన్నీ కరెక్ట్ గా వున్నాయని  అపుడు పొలంలో పంట వుందని  రిజిస్ట్రేషన్ చేయించుకున్నాం. 

వాళ్ళ అన్నదమ్ముల పిల్లలలో ఒకతను అక్కా.. మీకు డాక్యుమెంట్ టు డాక్యుమెంట్ కరెక్ట్ గా వుంది. ఐదు సెంట్లులో పంటేగా పండించుకుంటాడు. తర్వాత  భూమి కొలిపించి నేను వొప్పజొపుతానుగా అన్నమాట నీటిమీద రాతల్లా అయిపోయాయి.  ఒకవైపు 5 సెంట్లు లెక్కతేలలేదు. ఇంకా వెనక్కి జరుగుతుంటే కడుపుమండి పోతుంది.కళ్ళల్లో వొత్తులేసుకుని యెన్నాళ్ళని కాపలా కాసుకోగలం. మన ఇరుగు పొరుగు చల్లగా వుండాలి. మనం దుర్మార్గంగా ప్రవర్తించకుండా నిజాయితీగా వుండాలి అనుకోవాలి తప్ప. 

ధర ఎక్కువ తీసుకున్నా వస్తువును నిజాయితీగా అమ్ముదాం అని పాడి పంటకూ లేదు. కాయ పండూ పప్పులు ఉప్పులు నూనె అన్నీ కల్తీనే.  మనిషీ మనసూ అన్నీ కల్తీలే. వ్యాధి నిరోధక టీకాలో మందు లేకుండానే మభ్యపెట్టడం దొంగదారిన ఇళ్ళకు తీసుకొచ్చి అమ్ముకోవడం. నిజాయితీ స్వచ్చత దేనికీ లేదు. ఆలోచిస్తున్న కొద్దీ బాధ కోపం ... అసహనం. భూమి పై ఈ మాత్రం కూడా బ్రతికే అర్హత మనిషి లేదు. కలుషితమైన మనసులు మనుషులు కలుషితమైన ఆహారాలు.ఇక శారీరక మానసిక  సామాజిక ఆరోగ్యాలు ఏం బాగుంటాయని 😢🙃

ఈ మనషులకు ఏమౌతుందసలు!? ఎటువైపు వీరి పయనం!?🤔