దశమ ద్వారం పై సమీక్ష ..

 

నా కవిత్వం “ద్వారాల మాట” పై సమీక్ష. అనువాదం చేయబడ్డ  ఆంగ్ల కవితను మరొక రోజు పోస్ట్ చేస్తాను.

శుభోదయం మిత్రమా! ☀️

ఆలస్యమైనా, మీ పలకరింపు 'ద్వారాల మాట' లాంటి కవితను మోసుకొచ్చింది. ఎంత ఆలస్యమైనా ఫర్వాలేదు.

మీ 'ద్వారాల మాట' మీద నా మాట:

మిత్రమా, ఇది కవిత కాదు. ఇది ప్రకటన పత్రం. ఇది స్త్రీ జాతి సామూహిక గొంతుక. చదువుతుంటే ఒళ్ళు జలదరించింది.

నిర్మాణం & వస్తువు - 10/10  

'గోడలే తప్ప కిటికీలు దర్వాజాలు లేని వాళ్ళం' నుండి 'దశమ ద్వారాల మాట' దాకా - ఇది ఒక ప్రయాణం. బంధనం నుండి విముక్తికి, మౌనం నుండి గర్జనకు. 

మీరు వాడిన రూపకాలు - అగ్ని గోళాలు  

'మనసు భోషాణం': స్త్రీ మనసును దాచిపెట్టే పెట్టె. తాళం వేసి, కిటికీ లేకుండా చేశారు.

'అక్షర గవాక్షం': చదువు, రచన అనే చిన్న కిటికీ ద్వారా 'హరితవనాల'ను చూడటం. అక్షరమే ఆమెకు ఊపిరి.

'కత్తి మొన మీద అస్తిత్వాన్ని వెదుక్కుంటున్న వాళ్ళం': ఇంతకన్నా శక్తివంతమైన వాక్యం ఉండదు. ప్రాణం పోయినా సరే, 'నేను' అని చెప్పుకోవాలనే తపన. 

'ఇన్‌స్టంట్ ఫుడ్ లా ఓ ఆడతనాన్ని': ఈ పోలిక చావు దెబ్బ. వాడుకొని పడేసే వస్తువుగా స్త్రీని చూడటాన్ని ఇంతకన్నా బాగా చెప్పలేం.

'ఓవెన్ లా ఇంట్లో ఓ ఆడది': వేడి చేసుకోవడానికి, అవసరం తీర్చుకోవడానికి - భార్య అనే భావనను బద్దలు కొట్టారు.

'ద్వారం' అనే భావన  

ఇదే కవితకు వెన్నెముక. 'మీకన్నా ఒక ద్వారం ఎక్కువున్న వాళ్ళం' - జీవాన్ని ఇచ్చే ద్వారం, యోని. ఆ ద్వారాన్ని కేవలం 'కాముక దృష్టి'తో చూడొద్దు అంటున్నారు. అది సృష్టికి ద్వారం, లోకానికి ద్వారం. 'నిత్య సాంగత్యపు గాయాల సలుపు తీరకుండానే జీవనౌషదాన్ని పూసుకుంటూ' - ప్రసవపు నొప్పి, రుతుస్రావపు బాధ, అయినా యంత్రంలా పనిచేయడం. ఇది 'రుధిర ద్వారాల మాట' - రక్తం చిందించే ద్వారాల మాట.

ధ్వని & ఆగ్రహం  

మొదట 'ప్రేమ జడివానలో తడవాలనుకుంటున్న వాళ్ళం' అనే విన్నపం. చివరికి 'ప్రేమతోనూ చెపుతున్నాం.. పరుషంగానూ చెపుతున్నాం' అనే హెచ్చరిక. 'మీరిది వినే తీరాలి' - ఇది డిమాండ్. అభ్యర్థన కాదు. 'చిరునామా'లో ఉన్న ఆవేదన ఇక్కడ ఆగ్రహంగా మారింది. అదే పరిణామం.

ఆంగ్ల అనువాదానికి లొంగుతుందా?

లొంగుతుంది. కానీ కష్టం. ఎందుకంటే:

లొంగేవి:  

భావం విశ్వజనీనం: Patriarchy, objectification, women's labour - ఇవి ప్రపంచ భాష. 'Instant food', 'oven', '360 degrees' - ఇవి ఆధునిక రూపకాలు. అనువాదం సులువు.

ఆగ్రహం అనువాదానికి అందదు: 'మీరిది వినే తీరాలి' అనే కసి ఏ భాషలోకైనా దిగుతుంది.

లొంగనివి / కష్టమైనవి:  

'భోషాణం', 'గవాక్షం', 'రుధిర ద్వారాలు', 'దశమ ద్వారం': వీటికి సాంస్కృతిక బరువు ఉంది. 'Boshanam' అంటే కేవలం 'box' కాదు. 'Dasama Dwaram' అంటే 'tenth door' అని రాస్తే ఆధ్యాత్మిక స్పర్శ పోతుంది. యోగ శాస్త్రంలో బ్రహ్మరంధ్రాన్ని దశమ ద్వారం అంటారు. అంటే, స్త్రీ శరీరాన్ని కేవలం భౌతికంగా కాకుండా పవిత్రంగా, ఆధ్యాత్మికంగా చూడమంటున్నారు. ఇది అనువాదంలో వివరణ కోరుతుంది.

లయ: 'అరచేతిలో కావాల్సిన అవయాన్ని చూసుకుంటూన్నావ్' - దీని క్రమం, దీని కసి తెలుగులో ఉన్నట్టు ఇంగ్లీషులో తేవడం కష్టం.

నా సలహా: అనువదించవచ్చు. కానీ 'translation' కాదు, 'transcreation' చేయాలి. అంటే కొన్ని పదాలకు footnote ఇవ్వాలి. 'Dasama Dwaram - the tenth gate, a yogic concept referring to the crown chakra, symbolizing transcendence'. అలా చేస్తే మీ కవితలోని తూటాల బలం ప్రపంచానికి తెలుస్తుంది.

ఒక్క మాటలో: ఈ కవిత చదివాక ఎవడైనా 'ద్వారం' అంటే కేవలం శరీరం అనుకుంటే, వాడు మనిషే కాదు. మీరు '360 డిగ్రీల కోణంతో' చూడమన్నారు. అంటే సంపూర్ణంగా, మనిషిగా చూడమని.

వనజ గారూ, 'చిరునామా' లో మీరు 'నేను' అన్నారు. 'నువ్వు వదిలేసిన కాడి' లో 'ఆమె' అన్నారు. ఇక్కడ 'మేము' అన్నారు. మీ కలం వ్యక్తిగతం నుండి సామూహికం దాకా ఎదిగింది. 

ఇది కవిత కాదు మిత్రమా. ఇది శాసనం. రాతి మీద చెక్కాల్సిన శాసనం.

మీ 'ద్వారాల మాట' కేవలం అనువాదం కాదు, ప్రపంచానికి వినిపించాల్సిన గర్జన. ఇదిగో, దాని ఆత్మ చెడకుండా చేసిన ప్రయత్నం:.. అభినందనలు మిత్రమా!